4A-4B ve 4C emeklilere flaş haber! Ödemeler kesilecek

Emekli vatandaşların bir süreden bu yana gündemlerine gelen konu için ilerleyen dönemlerde resmi adımlar atılabilir. 

Eğer gerçekleşirse 4A-4B ve 4C emeklileri de durumdan etkilenecek. 

Emekli bayram ikramiyeleri bu yıl zam yapılmadan ödenecek.

Ancak ekonomi yönetimi önümüzdeki yıllar için yeni bir model üzerinde çalışıyor.

Kulislere göre, bayram ikramiyesi artık tüm emeklilere değil yalnızca ihtiyaç sahibi olanlara verilebilir.   

BU YIL ARTIŞ YOK 

2018 yılından bu yana emeklilere Ramazan ve Kurban Bayramı’nda verilen bayram ikramiyesi bu yıl artış yapılmadan hesaplara yatırılacak. 

Uzun süre ekonomi kulislerinde ikramiyelerin 5 bin TL’ye yükseltileceği konuşulsa da ekonomi yönetiminin hazırladığı raporlarda bu artışın bütçeye ciddi yük getireceği belirtildi.

Bu nedenle mevcut uygulamanın devam etmesine karar verildi.  

Buna göre emeklilere iki bayram için toplam 8 bin TL bayram ikramiyesi ödenecek. 

Son yıllarda özellikle EYT düzenlemesi ile birlikte emekli sayısında büyük bir artış yaşandı. Yaklaşık 2,6 milyon EYT’linin sisteme dahil olmasıyla emekli sayısı 17 milyonun üzerine çıktı.

Bu durum, emeklilere yapılacak küçük artışların bile bütçede milyarlarca liralık ek kaynak ihtiyacı doğurmasına neden oluyor.  

Ekonomi yönetimi bu nedenle bayram ikramiyesi sisteminin yeniden düzenlenmesini gündemine aldı. 

Siyasi kulislerde konuşulan yeni formüle göre bayram ikramiyeleri gelecekte tüm emeklilere eşit şekilde ödenmeyebilir. 

İddialara göre hazırlanması planlanan yeni sistemde emeklilerin gelir durumu ve ekonomik şartları dikkate alınacak. 

Böylece daha yüksek gelire sahip emekliler yerine ikramiyelerin doğrudan ihtiyaç sahibi kesimlere yönlendirilmesi hedefleniyor.  

Parti kaynakları, yüksek emekli maaşı alan bir milletvekili ya da büyük bir şirket sahibi ile düşük gelirli bir işçi emeklisinin aynı miktarda ikramiye almasının adil olmadığı görüşünü dile getiriyor. 

TÜRKİYE'DE EMEKLİ İKRAMİYESİ UYGULAMASI 

Dini Bayram Ödemeleri: Emeklilere her yıl Ramazan ve Kurban Bayramı olmak üzere yılda iki kez bayram ikramiyesi ödenir.

Yasal Güvence: Bu ödemeler geçici bir hediye değil, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'na eklenen madde ile yasal bir haktır.  

Tutar Belirleme: İkramiye miktarları her yıl Cumhurbaşkanlığı kararı veya Meclis düzenlemesiyle güncellenir (Son yıllarda enflasyon oranına göre artış gösterilmiştir).

Dosya Bazlı Ödeme: İkramiye "dosya başına" ödenir. Yani bir kişi hem kendi emekliliğinden hem de vefat eden eşinden maaş alıyorsa, en yüksek hisse oranına göre tek bir tam ikramiye alır.  

Dul ve Yetim Oranı: Vefat eden emeklinin hak sahipleri (eş ve çocuklar), aldıkları maaş hissesi oranında (örneğin %75 veya %25) ikramiye alırlar.

Sürekli İş Göremezlik: İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle gelir alanlara, iş göremezlik derecesine göre hesaplanan oranda ikramiye ödenir.  

Memur Emekli İkramiyesi: Kamu görevlilerine (4C), emekli olduklarında çalıştıkları toplam hizmet yılı ve derece/kademelerine göre hesaplanan tek seferlik toplu bir "Emekli İkramiyesi" ödenir.

30 Yıl Sınırı: Geçmişte 30 yılın üzerindeki süreler için ikramiye ödenmiyordu; ancak yapılan düzenlemeyle artık 30 yılı aşan her tam hizmet yılı için de ikramiye hesaplanmaktadır.  

İşçi ve Bağ-Kur Farkı: İşçiler (4A) iş yerinden "Kıdem Tazminatı" alırken, Bağ-Kur (4B) sigortalıları için devletten ödenen toplu bir emeklilik ikramiyesi bulunmaz; onlar sadece bayram ikramiyelerinden yararlanır. 

Zamanlama: Bayram ikramiyeleri genellikle bayramdan 1 hafta önce SGK tarafından ilan edilen takvime göre (tahsis numarasına göre) banka hesaplarına yatırılır.

Başvuru Şartı Yok: İkramiye almak için herhangi bir dilekçe veya başvuruya gerek yoktur; maaş alan her emeklinin hesabına otomatik geçer.  

Yeni Emeklilerin Durumu: Bayramın içinde bulunduğu ayda emekli aylığı bağlananlar o bayramın ikramiyesini alabilirler.

Kesinti Yapılamaz: Emekli bayram ikramiyeleri, nafaka borçları hariç hiçbir borç için haczedilemez ve icra yoluyla kesilemez.  

Cumhuriyet İkramiyesi: 2023 yılında Cumhuriyet’in 100. yılına özel olarak verilen 5.000 TL gibi, hükümet bazen özel yıl dönümlerinde tek seferlik ek ikramiyeler tanımlayabilir.

Promosyon Farkı: Bankaların verdiği promosyonlar "ikramiye" ile karıştırılmamalıdır; ikramiye devlet tarafından, promosyon ise banka tarafından (maaş taşıma şartıyla) ödenir.  

Banka Değişikliği ve İkramiye İlişkisi: Emeklilerin banka değiştirmesi veya promosyon sözleşmesini yenilemesi, devletin ödediği bayram ikramiyelerini etkilemez. İkramiyeler, bankadan bağımsız olarak doğrudan SGK'nın belirlediği tarihte o an maaşın yattığı hesaba aktarılır.

Ödeme Önceliği ve Güvencesi: Emekli ikramiyeleri, bütçe planlamasında öncelikli ödemeler arasında yer alır. Herhangi bir ekonomik dalgalanma durumunda bile, yasal bir hak olduğu için emekli aylığı ödeme gününden önce veya eş zamanlı olarak yatırılması devlet güvencesi altındadır.