ABD/İsrail-İran savaşında tüm gözler müzakerede: ABD Donanması gemisi Hürmüz Boğazı'ndan geri döndü

ABD ve İsrail'in İran'a 28 Şubat'ta başlattığı saldırıların ardından İran'ın misillemeleri ile Orta Doğu'ya genişleyen savaşta geçici ateşkes sağlandı. ABD Başkanı Donald Trump, 8 Nisan'da saat 01.30 sularında ateşkesi kabul ettiğini duyurdu. 

Trump, Hürmüz Boğazı'nın açılması şartıyla 2 haftalık ateşkesi kabul ettiklerini, İran'dan 10 maddelik teklif aldıklarını ve bunun müzakere için uygulanabilir bir temel olduğunu ifade etti. İki ülke arasındaki barış müzakereleri Pakistan'ın başkenti İslamabad'da başladı.

İşte dakika dakika son dakika gelişmeler: 

İran Devlet Medyası: ABD'nin aşırı talepleri nedeniyle görüşmelerde çıkmaz yaşanıyor. 

İran Devrim Muhafızları: Hürmüz Boğazı'ndan geçmeye çalışan herhangi bir askeri gemiye karşı kesin bir şekilde müdahale edeceğiz. ABD gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçişine izin vermeyiz.

Hatem el-Enbiya Merkez Karargahı: CENTCOM komutanının Amerikan gemilerinin Hürmüz Boğazı'na yaklaşması ve girmesiyle ilgili iddiası kesinlikle reddedilmektedir. Herhangi bir geminin geçişi ve hareketine ilişkin inisiyatif, İran İslam Cumhuriyeti Silahlı Kuvvetleri'nin elindedir.

ABD ve İran heyetleri, İslamabad'da üçüncü görüşmeyi gerçekleştirecek.

İran Devlet Televizyonu: Üçüncü oturum bu akşam yapılacak. 

 İran Devlet Televizyonu: İran-ABF görüşmelerinde açıkları kapatmak için son çabalar gösteriliyor.ABD, görüşmelerde 'aşırı' taleplerine devam ediyor.

ABD Savunma Bakanı Peter Hegseth: USS Frank E. Peterson (DDG 121) ve USS Michael Murphy (DDG 112), İran İslam Devrimi Muhafızları Ordusu tarafından daha önce döşenen deniz mayınlarından Hürmüz Boğazı'nın tamamen temiz olduğundan emin olmak amacıyla daha geniş bir misyonun parçası olarak Hürmüz Boğazı'ndan geçti ve Arap Körfezi'nde faaliyet gösterdi.

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı’ndaki mayınların temizlenmesine yönelik gerekli koşulları oluşturma faaliyetlerine başladıklarını açıkladı.

İran Basını: Müzakerelerde heyetler ilk aşamayı tamamladı. 

 Financial Times: Hürmüz Boğazı konusunda müzakereciler çıkmaza girdi.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan: "Pakistan'a gelen İran heyeti, İran'ın çıkarlarının yılmaz bir koruyucusudur ve bu doğrultuda cesurca müzakere edecektir. Müzakerelerin sonucu ne olursa olsun, hükümet halkın yanında yer alacaktır."

İran devlet televizyonunun haberine göre, ABD ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da sürdürülen görüşmeler kısa bir aranın ardından yeniden başladı.

İran basınından Press TV'nin aktardığına göre İslamabad'daki İran-ABD görüşmeleri teknik aşamaya girdi. Bu nedenle görüşmelerin bir gün daha uzama olasılığı olduğu aktarıldı.

İsrail ordusu, saldırılarını sürdürdüğü Lübnan’ın güneyinde son 24 saatte 200’den fazla Hizbullah hedefine saldırı düzenlediğini ileri sürdü.

Pakistanlı kaynaklara göre, ABD'nin üst düzey heyeti görüşmelere yarın da devam etmek üzere İslamabad'da konaklayacak.

Yarınki görüşmelerden sonra üst düzey yetkililer Pakistan'dan ayrılacak, heyetlerdeki diplomatlar müzakere sürecine devam edecek.

Fars Haber Ajansı'nın aktardığına göre İran güçleri, İran müzakere heyetine, bir ABD savaş gemisinin Füceyre Limanı'ndan Hürmüz Boğazı'na doğru hareket ettiğini bildirdi.

İran, Pakistanlı arabulucuya, ABD savaş gemisinin seyrine devam etmesi halinde 30 dakika içinde hedef alınacağını beyan etti.

Tasnim: İran'dan gelen sert uyarıdan sonra ABD destroyeri Hürmüz Boğazı'ndan geri döndü.

İran, ABD ve Pakistan arasında İslamabad'da yüz yüze görüşmeler başladı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Özel Temsilci Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran Meclis Başkanı Kalibaf ve Dışişleri Bakanı Arakçi ile bir araya geldi.

Pakistan ordusu komutanının da görüşmelere katıldığını belirtildi.

ABD Başkanı Donald Trump bir açıklama daha paylaşarak "Çin, Japonya, Güney Kore, Fransa, Almanya ve diğer birçok ülke dahil olmak üzere tüm dünya ülkelerine bir iyilik olarak Hürmüz Boğazı'nı temizleme sürecine başlıyoruz" ifadelerini kullandı.

ABD basınından Axios muhabirinin Beyaz Saray'a yakın yetkililere dayandırdığı habere göre, ABD Donanması'na ait birkaç gemi Cumartesi günü İran'la savaşın başlamasından bu yana ilk kez Hürmüz Boğazı'nı geçti.

İranlı kaynaklar ise bu durumun Tahran'ın bilgisi dahilinde olmadığını aktardı.

 Müzakerelerde üçlü görüşme aşamasına geçildi. 

 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü: İran ateşkes taahhütlerine her cephede saygı gösterilmesini sağlamak için Lübnan ile temas halinde.

 Müzakerelerde İran heyetine başkanlık eden İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın rozeti dikkat çekti. Rozette İran'ın ABD-İsrail saldırılarında öldürülen dini lider Ali Hamaney ile yeni dini lider Mücteba Hamaney'in yer aldığı görüldü.

ABD Başkanı Donald Trump, yaptığı son açıklamada "Dünyanın en büyük devasa sayıdaki tamamen boş petrol tankerleri, dünyanın en iyi ve en "tatlı" petrolünü (ve gazını!) yüklemek üzere şu anda Amerika Birleşik Devletleri'ne doğru yola çıkmış durumda. Diğer en büyük iki petrol ekonomisinin toplamından daha fazla ve daha yüksek kalitede petrole sahibiz. Sizi bekliyoruz" dedi.

İran'ın teklifleri ve kırmızı çizgileri Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif'e iletildi

İletilen kırmızı çizgiler; Hürmüz Boğazı, savaş tazminatı, bloke edilmiş varlıkların serbest bırakılması ve bölge genelinde ateşkes olarak yer aldı

ABD ile İran arasındaki ateşkes görüşmeleri başladı. 

Pakistanlı kaynaklar yaptığı açıklamada ABD ve İran arasındaki görüşmelerin, Pakistanlı aracılar yoluyla başladığını belirtti

Beyaz Saray, İran'ın Katar ve diğer yabancı bankalarda tutulan dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmayı kabul ettiği iddiasını yalanladı. 

İran basınından Tehran Times, Tahran heyetinin ABD ile müzakere etmeden önce kendi arasında bir istişare toplantısı yaptığını aktararak görüntü paylaştı.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance JD Vance, Pakistan Başkanı ile görüştü.

ABD, İran'ın Katar ve diğer yabancı bankalarda tutulan dondurulmuş varlıklarını serbest bırakmayı kabul etti.

Tahran bunu iyi niyet göstergesi ve kalıcı bir barış anlaşması konusundaki ciddiyetin bir işareti olarak görüyor. Kalıcı ateşkes yolunda atılan bu adımın Hürmüz'ün tamamen açılması için bir adım olduğu düşünülüyor

İran devlet televizyonu: İran müzakere heyeti Pakistan Başbakanı Şerif ile görüştü.

 İran merkezli Tasnim Haber Ajansı'nın aktardığı son dakika bilgisine göre Tahran, ABD ile müzakerelerin başlaması için Lübnan’daki ateşkesin sağlanmasını ön koşul olarak yeniden hatırlattı.

Pakistan'ın başkenti İslamabad'da gerçekleşmesi planlanan ABD ve İran arasındaki müzakere görüşmelerinin TSİ 13.00'de başlamasının beklendiği açıklandı.

ABD ve İran heyetlerinin, resmi görüşme öncesinde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ayrı ayrı görüşeceği ifade edildi.

İslamabad'da yoğun güvenlik önlemlerinin alınarak birden fazla lokasyonun hazırlandığı ve hazırlanan noktalar arasında Başbakanlık Konutu ile özel bir güvenlik tesisinin de bulunduğu belirtildi. ABD ve İran heyetlerinin, resmi görüşme öncesinde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ayrı ayrı görüşeceği de ifade edildi.

İngiliz basınından BBC, bugün Pakistan’ın başkenti İslamabad’da gerçekleşecek ABD-İran müzakerelerini tıkayabilecek beş engeli yazdı.

Lübnan: İran, İsrail’in Lübnan saldırılarının durması ve ateşkese Beyrut’un dahil edilmesini “kırmızı çizgi” ilan etti. Netanyahu başlangıçta Hizbullah’ı gerekçe göstererek operasyonların süreceğini söyledi, ancak gelecek hafta Washington’da İsrail-Lübnan arasında doğrudan temas planlanıyor.

Hürmüz Boğazı: ABD, Tahran’ın rıza olsun ya da olmasın hayati petrol geçişinin açık tutulacağını vurgularken İran, boğazı egemen suları olarak tanımlayıp geçişlere yeni kurallar getirmekte kararlı görünüyor.

Nükleer kriz: En köklü anlaşmazlık başlığı. Trump, saldırıların gerekçelerinden birinin İran’ın “asla nükleer silah sahibi olmaması” olduğunu belirtmişti. Tahran ise nükleer silah hedefi olmadığını savunuyor.

Bölgesel müttefikler: BBC’nin aktardığına göre Hizbullah, Husiler ve Irak’taki milislerden oluşan ağ İran’a bölgesel nüfuz sağlıyor. ABD ve İsrail bunun tehdit olduğunu öne sürerken, İran müttefiklerinden vazgeçmeyeceğini vurguluyor.

Yaptırımlar: İran, anlaşma için tüm uluslararası yaptırımların kaldırılmasını talep ediyor. Ancak BBC’ye göre Trump yönetiminin bu ölçekte bir tavize yanaşması düşük ihtimal.

İnternet izleme kuruluşu NetBlocks'un bildirdiğine göre, İran'daki ülke genelindeki internet kesintisi 43. gününe girerek 1000 saati aştı.

SINIRLI ERİŞİM HAKKI

Açıklamada, İranlıların büyük çoğunluğunun devlet kontrolündeki bir ağa bağlı kaldığı, yalnızca seçilmiş kullanıcıların yurt dışına içerik paylaşmak için küresel internete sınırlı erişime sahip olduğu belirtildi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve heyeti, İran ile müzakereleri görüşmek amacıyla Pakistan'ın başkenti İslamabad'a gitti.

ABD ve İran arasında İslamabad'da görüşme beklenirken, ABD'nin Orta Doğu'ya 1500 ila 2 bin yeni asker göndermeyi planladığı öne sürüldü.

Wall Street Journal gazetesinin konuya yakın bir kaynağa dayandırdığı haberine göre ABD, İslamabad'da yapılması planlanan görüşmelere rağmen Orta Doğu'ya sevkiyatlarını sürdürüyor.

ABD son dönemde Orta Doğu'ya yeni savaş uçakları gönderirken, 82. Hava İndirme Tümeni'nden 1500 ila 2 bin askeri de bölgeye göndermeye hazırlanıyor.

Ayrıca ABD Donanmasından bir yetkili binlerce deniz piyadesinin de bölgeye yola çıktığını aktardı.

ABD'li müzakerecilerin İslamabad'da yapılması planlanan görüşmelerde, İran'dan ABD'li mahkumların serbest bırakılmasını isteyeceği öne sürüldü.

Washington Post'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre, ABD Başkanı Donald Trump yönetimi yetkilileri İslamabad'da yapılması planlanan görüşmelerde İran'da tutuklu bulunan ABD'lilerin serbest bırakılmasını talep edecek.

Kaynaklar, yetkililerin bu konuda ne kadar baskı yapacaklarını henüz bilmediklerini kaydederken, bazı yetkililer de müzakerelerin zora girmesi durumunda bu talebin ertelenme olasılığı olduğunu aktardı.

Haberde, İran'da tutuklu olduğu bilinen 6 ABD'li olduğuna işaret edildi.

ABD Başkan Yardımcısı JD Vance ve beraberindeki heyet dün İslamabad'a gitmek üzere yola çıkmıştı. İranlı heyet de dün akşam saatlerinde İslamabad'a ulaşmıştı.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, yolculuk sırasında uçaktan bir fotoğraf karesi paylaştı.

Görselde, 28 Şubat'ta Minab kentindeki Şeceretü't-Tayyibe Kız İlkokulu'na düzenlenen saldırıda ölen öğrencilerin fotoğraflarının uçak koltuklarına konulduğu görüldü. Kalibaf paylaşımına, "Bu uçuşta benimle olan yoldaşlarım" notunu ekledi.