Ankara’nın Afrika hamlesi büyüyor! 10 bin tonluk dev rezerv için Türkiye devrede!

Afrika genelinde kritik madenler ve enerji kaynakları üzerindeki küresel rekabet hızla tırmanırken, Türkiye’nin kıtadaki madencilik stratejisini stratejik bir boyuta taşıyacak yeni bir hamle geldi.

Türkiye Gazetesi'nde yer alan habere göre, Somali hükümeti, ülkede bulunan 10 bin tondan fazla uranyum rezervinin çıkarılması ve işletilmesi konusunda Türkiye’den resmi olarak destek talep etti.

10 BİN TONLUK REZERVİN GÜVENCESİ TÜRKİYE OLACAK

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ve OECD Nükleer Enerji Ajansı verilerine göre Somali, yaklaşık 7.600 tonu ticari olarak doğrudan çıkarılabilir durumda olan, toplamda 10.200 tonluk devasa bir uranyum kaynağına sahip. Ülkede uranyumun yanı sıra lityum, bakır, titanyum, altın ve nadir toprak elementleri yatakları da bulunuyor.

Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Somali Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Dahir Shire Mohamed, yeraltı zenginliklerini değerlendirmek için Türkiye ile daha derin bir işbirliği kurmak istediklerini belirterek şunları söyledi:

"Ülkemizin yeraltında bol miktarda kaynak var. Biz bunları barışçıl, makul ve dostane bir şekilde çıkarmak ve geliştirmek istiyoruz. Bu doğrultuda elimizdeki verileri gözden geçirmek ve nereden başlayabileceğimizi belirlemek amacıyla ortak bir teknik komite kurmayı hedefliyoruz."

İki ülke bu kapsamda, jeolojik haritalama ve maden arama faaliyetlerini içeren ancak uzun süredir atıl kalan 2016 tarihli madencilik mutabakat metnini yeniden canlandırmak üzere İstanbul'da üst düzey görüşmeler gerçekleştirdi.

ANKARA'NIN AFRİKA'DAKİ MADEN AĞI GENİŞLİYOR: SIRADA NİJERYA DA VAR

Business Insider Africa tarafından aktarılan bilgilere göre Türkiye’nin Afrika kıtasındaki madencilik ve enerji hırsı sadece Somali ile sınırlı kalmıyor. Yaklaşık 700 milyar dolarlık kullanılmamış katı maden potansiyeline sahip olduğu tahmin edilen Nijerya da maden sektöründe keşif, madencilik teknolojisi, dijitalleşme ve teknik kapasite geliştirme alanlarında işbirliğini derinleştirmek amacıyla Türkiye ile madencilik anlaşması imzaladı.

ÇAĞRI BEY GEMİSİYLE BAŞLAYAN GÜÇLÜ ORTAKLIK

Somali’de Ankara’nın etkisi askeri eğitim, altyapı, ticaret ve güvenlik alanlarında zaten en üst düzeyde hissedilirken, enerji ortaklığı da fiilen sahaya yansımış durumda. Türkiye’nin ilk denizaşırı sondaj misyonu kapsamında Türk sondaj gemisi Çağrı Bey, Somali açıklarında petrol ve gaz arama faaliyetlerini yürütmek üzere bölgeye konuşlandırılmıştı.

On yıllardır süren iç istikrarsızlık nedeniyle bakir kalan uranyum ve lityum rezervlerinin Türkiye eliyle küresel pazara kazandırılması, Somali için hem yabancı yatırımı çekme hem de geleceğin maden endüstrisini inşa etme fırsatı sunuyor.

DÜNYA BASINI YAKIN TAKİPTE

BBC, Türk sondaj gemisi Çağrı Bey’in Somali sularına girişini "tarihi bir kilometre taşı" olarak duyurmuştu.

Bloomberg'ün haberinde de Somali Dışişleri Bakanı Ali Ömer'in demeçleri manşet oldu. Bakan, "Türkiye, güvenilir bir uzun vadeli ortak olarak gördüklerini" açıklamıştı.

BBC, "Somali dilinde ilk doğan evlat anlamına gelen Curad-1 kuyusu, Türkiye’nin uluslararası sahalardaki ilk derin deniz sondajı olma özelliğini taşıyor. Türk ordusunun koruması altında yürütülen enerji faaliyetleri, Türkiye’nin bölgedeki ekonomik ve askeri hegemonyasını değil, bölge ülkeleriyle kazan-kazan politikasını" temsil ediyor." dedi.

Bloomberg'e göre de Türkiye askeri iş birliği, ticaret dahil olmak üzere bölgede kalıcı olmayı hedefliyor.

"ÇİN VE RUSYA’DAN FARKLI BİR MODEL"

Türkiye’nin Afrika stratejisi, Çin’in uzun yıllar büyük ölçekli altyapı projelerine dayanan yaklaşımından ve Rusya’nın güvenlik desteği karşılığında kaynak erişimi sağlamaya yönelik modelinden ayrılıyor.

ABD basını "Ankara, askeri destek, ticari anlaşmalar ve diplomatik angajmanı bir araya getiren daha dengeli bir yöntem izliyor. Bu stratejiyle güvenlik bağlarını kalıcı siyasi ve ekonomik nüfuza dönüştürmeyi amaçlıyor." değerlendirmesini paylaştı.

Çağrı Bey Sondaj Gemisi’nin Somali’deki operasyonuna 10 Nisan’da başlayacağını açıklayan Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar da, "10-15 yıllık kabiliyetimizle dışa bağımlılığı bitirmek için gece gündüz çalışıyoruz" yorumunda bulunmuştu.

İstanbul ziyaretinde, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile görüşme gerçekleştirdiklerini aktaran Somali Petrol ve Maden Kaynakları Bakanı Dahir Shire Mohamed, "Ele aldığımız konu, madencilik sektöründeki anlaşmamızı nasıl daha da hızlandırabileceğimizdi. 2016'da madencilik alanında mutabakat zaptı imzalamıştık. Bu mutabakat zaptını gözden geçirmek ve nereden başlayabileceğimizi görmek istiyoruz. En azından mevcut verileri inceleyecek teknik komite oluşturmak istiyoruz. Elimizde tüm geçmiş veriler mevcut ve Türkiye, bu alandaki uzmanlığıyla bu verileri inceleyerek maden kaynaklarımızın havadan haritalamasını nasıl gerçekleştirebileceğimizi belirleyebilir." değerlendirmesinde bulunmuştu.

Mohamed, Somali'nin silika kumundan uranyuma kadar geniş maden kaynaklarına sahip olduğunu belirterek, "Ülkemizde yer altında bolca kaynak var. Bunları barışçıl, makul ve dostane bir şekilde çıkarmak ve geliştirmek istiyoruz." dedi.