Ateşkes uzatıldı ama güven yok! Trump'ın kararı sonrası İran'dan mesaj: ABD'yi uyarıyoruz elimiz tetikte

ABD ile İran arasındaki gerilimde kritik bir eşik daha aşıldı. ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan’ın talebi doğrultusunda İran’a yönelik geçici ateşkesi süresiz uzattığını duyurdu.

Ancak İran tarafı bu karara mesafeli yaklaşırken, ateşkesin uzatılması yönünde herhangi bir talepte bulunmadığını açıkladı ve Hürmüz Boğazı’ndaki ABD ablukasını “savaş girişimi” olarak nitelendirdi.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ise diplomatik çözüm umuduyla Trump’a teşekkür ederken, taraflar arasında planlanan müzakerelerin akıbeti belirsizliğini koruyor.

İşte dakika dakika yaşananlar...

 ABD'nin Tahran Sanal Büyükelçiliği tarafından yayımlanan güvenlik uyarısında, "21 Nisan itibarıyla, İran hava sahası kısmen yeniden açılmıştır. ABD vatandaşlarının İran'ı şimdi terk etmesi, güncellemeler için yerel medyayı takip etmesi ve İran'dan kalkış uçuşları hakkında ek bilgi için hava yolu şirketleriyle görüşmesi gerekmektedir." ifadelerine yer verildi.

İran’dan ayrılacak Amerikalıların kara yoluyla Ermenistan, Azerbaycan, Türkiye ve Türkmenistan’a gidebileceği ancak Afganistan, Irak veya Pakistan-İran sınır bölgesine seyahat etmemeleri gerektiği kaydedildi.

 İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, ateşkesin uzatılmasına ilişkin açıklamalarda bulundu.

İran’ın sahadaki gelişmeleri yakından izlediğini ve ulusal çıkarlarını korumak için gerekli tedbirleri alacağını dile getiren Bekayi, “İran Silahlı Kuvvetleri de her türlü tehdit ve saldırıya karşı ülkeyi korumak için hazır. Diplomasi ulusal çıkarların ve güvenliğin temin edilmesinin bir aracıdır. Bu aracı kullanmanın, İran’ın çıkarlarını yerine getirmek ve İran halkının kazanımlarını pekiştirmek açısından mantıklı ve gerekli zeminin oluştuğu sonucuna vardığımızda adım atacağız.” ifadelerini kullandı.

Bekayi ayrıca ülkesinin, “saldırganlardan ve savaş suçlularından” hesap sorulması ve tazminat alınması için tüm fırsat ve imkanlardan faydalanacağını kaydetti.

Bekayi ayrıca şu ifadeleri kullandı:

"Müzakerelere iyi niyet ve ciddiyetle girmiştik, ancak Washington kayıtsız davrandı ve kötü niyet gösterdi. İran limanlarına uygulanan abluka hâlâ devam ediyor. Bu bir saldırganlık eylemidir. Eğer İslamabad'a gitmenin ulusal çıkarlarımıza hizmet ettiğine karar verirsek, gideriz. Müzakere konusunda henüz karar vermedik"

Axios'un konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haberine göre ABD'li yetkililer, uzatılan geçici ateşkese yönelik Trump'ın "tutarlı bir karşı teklif etrafında birleşmeleri için İran'a 3 ya da 5 gün tanıdığını" iddia etti.

Yetkili, "Trump, İranlıların işlerini yoluna koymaları için 3 ila 5 gün daha ateşkes (süresi) tanımaya hazır. Ancak bu süresiz olmayacak." ifadelerini kullandı.

Diğer bir yetkili de Trump'ın, İran ile savaşı sona erdirebilecek ve İran'ın nükleer programına yönelik müzakereleri yürütebilecek "otorite sahibi kişilerin İran'da var olmayabileceğini" düşündüğünü belirtti.

Son dönemde İran'ın yeni lideri Mücteba Hamaney'in "neredeyse hiç iletişim kurmadığını" savunan yetkili, "İran'da müzakereciler ve ordu arasında mutlak bir kopukluk olduğunu gördük. Her iki taraf da 'yanıt vermeyen' dini lidere ulaşamıyor." dedi.

Müzakereler hakkında bilgi sahibi bir İsrailli yetkili de ABD ve Pakistan tarafının gelecek birkaç gün içinde Hamaney'in sessizliğini bozmasını ve müzakerecilerine masaya geri dönmeleri için net bir talimat verebileceğini ileri sürdü.

 ABD basınında yer alan habere göre, ABD Başkanı Donald Trump’ın müzakere ekibi, Tahran’da Washington ile yapılacak bir anlaşmayı onaylayacak yetkili bir isim bulunamayabileceğinden endişe ediyor. Haberde, tarafların savaşı sona erdirecek ve İran’ın nükleer programının kalan unsurlarını kapsayacak bir anlaşmaya hâlâ ihtimal verdiği, ancak karar alma mekanizmasındaki belirsizliğin süreci zorlaştırdığı aktarıldı.

Müzakerecilerin Tahran’da “evet deme yetkisine sahip” bir yetkilinin bulunup bulunmadığı konusunda ciddi kaygı taşıdığı ifade edildi. İran hükümetinde karar alma süreçlerinin zayıfladığına işaret edilirken, dini lider Mücteba Hamaney’in yöneticilerle “neredeyse hiç iletişim kurmadığı” iddia edildi. Haberde, Devrim Muhafızları generalleri ile sivil müzakereciler arasında “strateji konusunda açıkça anlaşmazlık” yaşandığı bilgisi paylaşıldı.

Devrim Muhafızları, bu sabah Hürmüz Boğazı'nda ele geçirilen 2 geminin içeriklerinin ve belgelerinin inceleneceğini duyurdu. Devlet medyasının aktardığı açıklamalara göre, söz konusu gemiler kargo, belge ve ilgili kayıtların incelenmesi için İran karasularına yönlendirildi. Devrim Muhafızlarından yapılan açıklamada, gemilerin "tekrar tekrar su baskınına uğradığının tespit edildiği" ifadesine yer verildi.

Tasnim Haber Ajansı'nda yer alan bilgiye göre, İran Devrim Muhafızları iki gemiyi ele geçirdi. Gemilerin İran kara sularına yönlendirildiği belirtiliyor. 

İran Devrim Muhafızları Ordusu: Deniz güvenliğini tehlikeye atan biri İsrail ile bağlantılı iki yabancı gemi ele geçirilerek İran kıyılarına yönlendirildi.

 İngiltere'den Financial Times (FT) gazetesinin, yük takibi şirketi Vortexa'nın verilerine dayandırdığı haberinde, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukasını başlatmasından bu yana, İran ile bağlantılı en az 34 tankerin Körfez'e giriş ya da çıkış yapmayı başardığı belirtildi.

'İRAN'A DOĞRU GİRİŞ YAPTI'

İran'la bağlantılı tankerlerden 19'unun Körfez'den çıkış yaptığı ifade edilen haberde, 15'inin ise Umman Denizi üzerinden İran'a doğru giriş yaptığı kaydedildi.

10.7 MİLYON VARİL PETROL SEVKEDİLDİ

Haberde, Körfez’den ayrılan tankerlerden en az 6’sının İran ham petrolü taşıdığı ve toplamda yaklaşık 10.7 milyon varil petrolün sevk edildiği bilgisi paylaşıldı.

 İngiltere Deniz Ticaret Örgütü'nden yapılan yeni açıklamada Hürmüz Boğazı yakınlarında denize açılan bir kargo gemisinin daha ateşe maruz kaldığı ve suda durduğu bildirildi.

'3 SAAT İÇİNDE İKİNCİ OLAY'

Mürettebatın güvende olduğunu ve gemide herhangi bir hasar bildirilmediği açıklandı. Öte yandan sabah saatlerinde de bir geminin vurulmasının ardından bunun 3 saat içinde ikinci olay olduğu aktarıldı.

 İran resmi haber ajansı IRNA'ya göre İravani, Pakistan'ın başkenti İslamabad'da yapılması planlanan ancak ABD'nin İran'a uyguladığı deniz ablukası nedeniyle gerçekleştirilmeyen görüşmeleri değerlendirdi.

'ABLUKAYI KALDIRMALARINI SÖYLEDİK'

ABD'nin ateşkes anlaşmasını ihlal ettiğini dile getiren İravani, "Biz onlara ablukayı kaldırmaları gerektiğini söyledik. Onlardan ablukayı durduracaklarına dair işaret aldık. Böylece İslamabad'da ikinci tur müzakereler gerçekleşebilir" dedi.

NE OLMUŞTU?

İran'a "deniz ablukası" kararı alan ABD, İran'a ait 2 ticari gemiye saldırarak ele geçirmişti.

 ABD'li Senatör Bernie Sanders, Batı Şeria'daki duruma işaret ederek "ABD'den İsrail'e daha fazla askeri yardım yapılmamasını" savundu.

Sanders, X hesabından yaptığı paylaşımda, kamuoyunun dikkatinin Gazze, İran ve Lübnan'daki çatışmalarda olduğu bir dönemde, Batı Şeria'daki durumun da giderek kötüleştiğine dikkati çekerek "Sadece Gazze, İran ve Lübnan değil. Batı Şeria'da Ekim 2023'ten beri İsrailli askerler ve yerleşimciler 1071 Filistinliyi öldürdü, 6 binden fazla evi yıktı, 200'den fazla yasa dışı karakol kurdu. ABD'den İsrail'e artık askeri yardım yok." ifadelerini kullandı.

İsrail ordusu, geçici ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyinde işgal ettiği yerlerde evleri yıkmaya devam ediyor. İsrail güçleri Ayta Şaab ve Bayyada beldelerinde evleri ve iş yerlerini yıktı.

Öte yandan İsrail ordusunun, güneyde işgal ettiği Şakra ve Hula beldeleri çevresine topçu saldırısı düzenlediği belirtildi. İsrail ordusu, 19 Nisan'da geçici ateşkese rağmen Lübnan'ın güneyinde işgal altına aldığı bölgelerde yıkıma devam edeceğini duyurmuştu.

Trump: İran finansal çöküş içinde. Hürmüz’ün bir an önce açılmasını istiyorlar. Nakit sıkıntısı içindeler. Günde 500 milyon dolar kaybediyorlar. Asker ve polis maaşlarını alamıyor.

 Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran'la geçici ateşkesin uzatılması yönündeki taleplerini kabul etmesi nedeniyle ABD Başkanı Donald Trump'a teşekkür etti.

Şerif, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından konuya ilişkin paylaşımda bulundu. Diplomatik çabaların devam edebilmesi amacıyla ateşkesin uzatılması yönündeki taleplerini kabul ettiği için Trump'a teşekkür ettiğini ifade eden Şerif, Pakistan'ın çatışmanın müzakere yoluyla çözümüne yönelik çabalarını sürdüreceğini belirtti. Şerif, "Her iki tarafın da ateşkesi sürdürmesini ve çatışmaya kalıcı bir son vermek amacıyla İslamabad'da yapılması planlanan ikinci tur müzakerelerinde kapsamlı bir 'barış anlaşmasına' varılmasını içtenlikle umuyorum." ifadesini kullandı.

 İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf'ın danışmanı Mehdi Muhammedi, ABD Başkanı Donald Trump'ın "İran ile varılan geçici ateşkesi uzattığına" yönelik açıklamasına ilişkin, "Kaybeden taraf şartları belirleyemez." ifadesini kullandı.

Muhammedi, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, konuya ilişkin değerlendirmelerde bulundu. ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda devam ettirme kararı aldığı deniz ablukasının, bombardımandan farksız olduğunu ve askeri olarak karşılık verilmesi gerektiğini savunan Muhammedi, "Kaybeden taraf şartları belirleyemez." dedi. Muhammedi, ABD'nin ateşkesin uzatılmasına yönelik kararının İran'a yönelik yeni saldırılar için zaman kazanma amacı taşıdığını vurguladı.

NE OLMUŞTU?

ABD Başkanı Trump, Pakistan'ın da talebi üzerine, İran'ın anlaşmaya yönelik önerisini sunana kadar ateşkesi uzatma kararı aldığını açıklamıştı. Trump, açıklamasında, şu ifadeleri kullanmıştı: "İran yönetiminin ciddi bir bölünme içinde olduğu gerçeği ve Pakistan'dan Mareşal Asım Münir ile Başbakan Şahbaz Şerif'in de talebi üzerine, liderleri ve temsilcileri ortak bir öneri sunana kadar İran'a yönelik saldırımızı askıya almamız istendi. Bu nedenle ordumuza ablukayı sürdürme ve her açıdan hazır kalmaları talimatı verdim; dolayısıyla (İran'ın) önerisi sunulana ve müzakereler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım."

 İran'ın ABD ile varılan ateşkesin uzatılması yönünde talebinin olmadığı bildirildi. İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansında yer alan haberde, İran'ın, ABD ile varılan ateşkesin uzatılması yönünde bir talebi olmadığı belirtildi.

Haberde ayrıca Hürmüz Boğazı'nda ablukanın sürmesinin ABD'nin İran'a yönelik düşmanlığının devam ettiği anlamına geldiği ve İran'ın, deniz ablukası devam ettiği sürece Hürmüz Boğazı'nı açmayacağı kaydedildi.

 İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, İran'a yönelik herhangi bir olası saldırıya ilişkin, "ABD Başkanı ve o ülkenin saldırgan komutanlarını uyarıyoruz, elimiz tetikte." açıklamasında bulundu.

İran basınına göre, Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, ABD ile yaşanan gerginliğe ilişkin bildiri yayımladı. Bildiride, "ABD Başkanı ve o ülkenin saldırgan komutanlarını tekrar eden tehditleri üzerine uyarıyoruz. Elimiz tetikte. İran'a saldırı gerçekleşmesi halinde önceden belirlenmiş hedeflere daha sert şekilde saldıracağız." İfadelerine yer verildi.

 ABD Başkanı Donald Trump, Pakistan'ın da talebi üzerine, İran'ın anlaşmaya yönelik önerisini sunana kadar ateşkesi uzatma kararı aldığını duyurdu.

ABD Başkanı Trump, İran'la müzakereler konusundaki belirsizlik sürerken, Truth Social hesabından önemli bir açıklama yaptı. Trump, İran yönetiminin "bölünmüş" olduğunu savunarak, Pakistan'ın da ateşkesle ilgili talebini dikkate alarak, bugün sona erecek olan geçici ateşkesi uzattığını açıkladı. ABD Başkanı Trump, açıklamasında, şu ifadeleri kullandı:

"İran yönetiminin ciddi bir bölünme içinde olduğu gerçeği ve Pakistan'dan Mareşal Asım Münir ile Başbakan Şahbaz Şerif'in de talebi üzerine, liderleri ve temsilcileri ortak bir öneri sunana kadar İran'a yönelik saldırımızı askıya almamız istendi. Bu nedenle ordumuza ablukayı sürdürme ve her açıdan hazır kalmaları talimatı verdim; dolayısıyla (İran'ın) önerisi sunulana ve müzakereler bir şekilde sonuçlanana kadar ateşkesi uzatacağım."

 İran'ın, müzakere heyetinin yarın Pakistan'a gitmeyeceği yönündeki kararını ABD'ye ilettiği bildirildi.

İran'ın yarı resmi Tesnim Haber Ajansı'na göre, İran, müzakereler için Pakistan'a heyet göndermeyeceğini ABD'ye iletti. Buna göre, İran'ın çeşitli nedenlerle müzakerelerin ikinci turu için çarşamba günü Pakistan'da bulunmama kararının kesinleştiği ve söz konusu kararın Pakistan aracılığı ile ABD'ye iletildiği belirtildi. 

İranlı yetkililer daha önce yaptıkları açıklamalarda ateşkesin ilk günden itibaren sürekli ihlal edildiğini ve ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda uyguladığı deniz ablukasının da savaş girişimi olduğunu ve yine ateşkesi ihlal anlamı taşıdığını vurgulamıştı.

​​​​​​​​​​​​​​