Ateşkese giden sürecin perde arkası ortaya çıktı! İşte 40 gün sonra silahları susturan o talimat
Orta Doğu'yu alev topuna çeviren ABD/İsrial-İran savaşında ateşkes ilan edildi. Uzun süredir müzakereye karşı bir tutum sergileyen İran'ın bu kararının arkasındaki talimatın Mücteba Hamaney'den geldiği öne sürüldü.
ABD ve İsrial'in İran'a yönelik saldırılarının ardından başlayan savaşın 40. gününde ateşkes ilan edildi. ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a Hürmüz Boğazı’nı açması için verdiği sürenin dolmasına kısa süre kala Tahran yönetimi iki haftalık ateşkesi kabul etti. Uzun süredir müzakereye karşı bir tutum sergileyen İran'ın bu kararının arkasındaki en önemli etken yeni dini lideri Mücteba Hamaney’in sürece doğrudan müdahil olması oldu.
İLK TEMASLAR GERGİN BAŞLADI
Amerikan haber sitesi Axios’un 11 farklı kaynağa dayandırdığı habere göre; ABD ile İran arasında pazartesi günü yürütülen temaslar oldukça gergin başladı. ABD’nin Orta Doğu Temsilcisi Steve Witkoff, İran’ın sunduğu 10 maddelik karşı teklifi “felaket” olarak değerlendirdi.
Gün boyunca Pakistanlı arabulucular, Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında taslak metinleri taşıdı. Türkiye ve Mısır’daki diplomatik temasların da desteğiyle gece saatlerinde iki haftalık ateşkes için ortak bir çerçeve oluşturuldu. Kararın netleşmesi için gözler bu kez İran liderliğine çevrildi.
KIRILMA NOKTASI: “ANLAŞIN” TALİMATI
Güvenlik gerekçesiyle iletişimini büyük ölçüde dolaylı kanallar üzerinden sürdüren Mücteba Hamaney’in, son iki gün içinde sürece doğrudan dahil olduğu belirtildi.
Axios’a konuşan kaynaklara göre Hamaney’in müzakerecilere verdiği “anlaşın” talimatı, sürecin en kritik kırılma anı oldu. Bölgesel bir kaynak bu durumu, “O yeşil ışık yakmasa anlaşma olmazdı” sözleriyle özetledi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de hem müzakereleri yürütmede hem de Devrim Muhafızları’nı ikna etmede belirleyici rol oynadığı ifade edildi. Öte yandan Çin’in de İran’a “çıkış yolu bulması” yönünde telkinde bulunduğu aktarıldı.
MASADAN KALKTI İDDİASI GERÇEĞİ YANSITMADI
Trump’ın “Bir medeniyet bu gece ölecek” şeklindeki sert açıklamasının ardından bazı medya organları İran’ın müzakerelerden çekildiğini öne sürdü. Ancak görüşmelere yakın kaynaklar bu iddiaları yalanladı ve sürecin aksine ilerleme kaydettiğini belirtti.
Aynı saatlerde Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkes şartlarını sosyal medya platformu üzerinden paylaşarak taraflara çağrıda bulundu.
TRUMP İLE NETANYAHU ARASINDA TELEFON TRAFİĞİ
Trump, ateşkesi duyurmadan önce İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile telefon görüşmesi gerçekleştirerek anlaşmaya bağlı kalınacağı yönünde güvence aldı. Ardından Pakistan Genelkurmay Başkanı Asım Münir ile görüşen Trump, süreci nihai noktaya taşıdı. Trump’ın açıklamasından kısa süre sonra ABD ordusuna operasyonları durdurma talimatı verildi.
GÖZLER 10 NİSAN’DAKİ MÜZAKERELERDE
Taraflar, Pakistan’da yapılacak yeni tur müzakerelere hazırlanıyor. ABD heyetine Başkan Yardımcısı Vance’in liderlik etmesi beklenirken, bu görüşmelerin sürecin kaderini belirleyeceği ifade ediliyor.
İsrailli bir yetkili, Netanyahu’nun İran’ın nükleer programı ve balistik füze faaliyetlerine ilişkin ABD’den güvence aldığını ileri sürdü.
Ancak taraflar arasındaki derin görüş ayrılıkları nedeniyle sürecin kırılganlığını koruduğu ve çatışmaların yeniden başlaması ihtimalinin hâlâ masada olduğu belirtiliyor.
