Ateşkeste Hürmüz çıkmazı! Trump'tan yeni tehdit geldi: Artık iyi adam diye bir şey yok
İran, ABD ablukası kaldırılana kadar Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutacağını duyururken “Biz geçemiyorsak kimse geçemez” resti çekti. Öte yandan Tahran yönetimi, ülkede havacılık faaliyetlerinin normalleşmesi için 4 aşamalı bir plan izleneceğini duyurdu. Trump barış anlaşması için dikkat çeken bir çıkışa imza attı. Anlaşmayı kabul etmezlerse İran’daki tüm santral ve köprüleri "yerle bir etmekle" gözdağı veren ABD Başkanı'nın '500 milyon dolar' iddiası da dikkat çekti.
Orta Doğu’da tansiyon her geçen saat daha da yükseliyor. ABD-İran hattındaki kriz Hürmüz Boğazı üzerinden derinleşirken, İran’dan gelen sert açıklamalar ve ABD’nin bölgeye askeri sevkiyatı dikkat çekti. Öte yandan İsrail-Lübnan hattında çatışmalar sürerken can kayıpları artıyor.
ABD Başkanı Donald Trump, ABD donanmasının ablukasını aşmaya çalışan İran’a ait bir kargo gemisine ateş açarak müdahalede bulunduklarını bildirdi.
Pakistan Başbakanı Şerif, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’a Pakistan’ın kalıcı barış ve bölgesel istikrarın kolaylaştırıcısı rolüne tamamen bağlı olduğunu güvence etti. Şerif, "Bu akşam İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile bölgesel durumun gelişimi hakkında yapıcı bir görüşme gerçekleştirdim." dedi.
Başbakan Şerif, İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan ile Suudi Arabistan, Katar ve Türkiye liderleriyle yakın zamanda gerçekleştirdiği görüşmelerden elde ettiği bilgileri paylaştı.
İRNA Ajansı: İran, ABD ile görüşmelerin ikinci turuna katılmayı reddiyor. Washington'un abartılı talepleri, deniz ablukası ve tehditkar söylem, müzakerelerde ilerlemeyi engelledi. Mevcut koşullar altında verimli müzakereler için net bir ufuk görünmüyor.
ABD ile İran arasında yarın Pakistan’da yapılacak 2. tur müzakerelere ABD tarafından yine Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD Başkanı Donald Trump’ın Orta Doğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff ve Trump’ın damadı Jared Kushner’in katılacağı belirtildi.
İran basını, ABD’nin Hürmüz Boğazı’nda uyguladığı deniz ablukasını devam ettirmesi halinde Tahran'ın müzakerelerin sonraki turuna katılmayacağını yazdı.
Witkoff ve Kushner pazartesi İslamabad’a gidecek. Görüşmeler ise salı günü başlayacak.
ABC News: ABD Başkan Yardımcısı Vance, Pakistan'da İran ile yapılacak görüşmeler için Amerikan heyetine yeniden başkanlık edecek.
ABD Başkanı Donald Trump ABC'nin sorularını yanıtladı:
İran ile anlaşma gerçekleşecek.İran ateşkesi ciddi şekilde ihlal ediyor ama yine de anlaşabiliriz.
Temsilciler Pakistan'ın İslamabad şehrine gidiyor, görüşmeler için yarın akşam orada olacak. Eğer bu teklifimizi kabul etmezlerse, Amerika Birleşik Devletleri İran'daki tüm elektrik santrallerini ve tüm köprüleri yıkacak.
Artık iyi adam diye bir şey yok.Barış anlaşması olacak. Ya kolay yoldan ya da zor yoldan, fakat olacak"
"DÜN HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA ATEŞ AÇTILAR"
Sosyal medya hesabından bir açıklama paylaşan Trump şunları kaydetti:
"İran dün Hürmüz Boğazı’nda ateş açmaya karar verdi. Bu, ateşkes anlaşmamızın tamamen ihlalidir! Büyük ölçüde bir Fransız gemisine ve Birleşik Krallık’tan gelen bir yük gemisine ateş açıldı. Hiç hoş bir hareket değildi, değil mi?"
"FARKINDA OLMADAN BİZE YARDIM EDİYORLAR"
Temsilcilerinin yarın akşam müzakere için Pakistan'ın İslamabad kentine gittiğini belirten Trump şöyle devam etti:
"İran Boğazı kapatacakmış. Bu garip bir haber çünkü bizim ABLUKAMIZ Boğazı zaten kapatmış durumda. Farkında olmadan bize yardım ediyorlar ve Boğazın kapanmasıyla günde 500 milyon dolar kaybedenler de onlar! Amerika Birleşik Devletleri hiçbir şey kaybetmiyor. Aslında, şu anda birçok gemi, her zaman “sert adam” olmak isteyen İran Devrim Muhafızları’nın nezaketi sayesinde, yük almak üzere ABD’ye, Teksas’a, Louisiana’ya ve Alaska’ya doğru yol alıyor!"
"ARTIK İYİ ADAM YOK"
Trump, "çok adil ve makul bir anlaşma" sunduklarını savunurken şunları ekledi:
"Umarım bunu kabul ederler çünkü, eğer etmezlerse, Amerika Birleşik Devletleri İran’daki her bir Santrali ve her bir Köprüyü yerle bir edecek. ARTIK İYİ ADAM YOK!
Hızla ve kolayca yıkılacaklar ve eğer ANLAŞMAYI kabul etmezlerse, son 47 yıldır diğer başkanlar tarafından İran'a yapılması gerekeni yapmak benim için bir onur olacaktır.
ÖLÜM MAKİNESİ İRAN'IN SONU GELDİ!"
Wall Street Journal'in haberine göre ABD Başkanı Donald Trump, "Cesur sözlerinin ardında, kendi korkularıyla boğuşuyor".
Habere göre Trump'ın, İran’a ait Hark Adası’na asker göndererek kontrol sağlama fikrine, olası kayıplar nedeniyle endişe duyduğu için karşı çıktığı bildirildi.
Gazetenin ABD yönetiminden yetkililere ve kaynaklara dayandırdığı habere göre Trump, Tahran’ı müzakere masasına zorlamak için kasıtlı olarak "kışkırtıcı ve dengesiz" bir dil kullanmayı tercih etti
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, "Güdümlü füze destroyeri USS Pinckney (DDG-91), abluka operasyonlarını desteklemek üzere bölge sularında devriye görevini sürdürüyor. Açıklamada uygulanan ablukanın, İran’ın deniz yoluyla gerçekleştirdiği tüm ticareti tamamen durdurduğı öne sürüldü.
"İRAN'IN DENİZ TİCARETİ DURDU"
Açıklamada, "Güdümlü füze destroyeri USS Pinckney (DDG-91), abluka operasyonlarını desteklemek üzere bölge sularında devriye görevini sürdürüyor. Uygulanan abluka, İran’ın deniz yoluyla gerçekleştirdiği tüm ticareti tamamen durdurmuş durumda" denildi.
CENTCOM’dan yapılan ayrı bir açıklamada ise "Amfibi çıkarma gemisi USS Rushmore (LSD-47)’da görevli denizciler ve deniz piyadeleri, Arap Denizi’nde abluka operasyonları yürütüyor" ifadeleriyle ABD Donanması’nın bölgedeki faaliyetlerinin sürdüğü vurgulandı.
İranlı Öğrenciler Haber Ajansına (ISNA) göre İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, Spor ve Gençlik Bakanlığında gerçekleştirdiği denetimler sırasında açıklamalarda bulundu.
Ülkede yönetime yönelik eleştirileri görmezden gelmediklerini ve kabul ettiklerini belirten Pezeşkiyan, ancak ABD-İsrail saldırılarına karşı toplumun birlik ve beraberlik içerisinde olunması gerektiğini ifade etti. Pezeşkiyan, ABD ve İsrail'in bölgede terör estirdiğini vurguladı.
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın nükleer faaliyetlerini engelleme çabalarının geçerli bir dayanağı bulunmadığını söyleyen Pezeşkiyan, "Savaş peşinde değiliz, haklarımızı talep ediyoruz." dedi.
Pezeşkiyan Tahran yönetiminin savaşı başlatan taraf olmadığını ve onurlu bir şekilde savaşı bitirmeye çalıştıklarını dile getirdi.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Tahran yönetiminin ABD ile olan çatışmayı "onurlu bir şekilde" sona erdirmeyi hedeflediğini belirtti. Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’ı nükleer haklarından mahrum etme yetkisine sahip olmadığını savunarak, "Trump, İran'ın nükleer haklarını kullanmaması gerektiğini söylüyor ancak İran'ın hangi suçu işlediğini açıklamıyor" ifadesini kullandı.
İran Cumhurbaşkanı ayrıca ulusa “kan dökücü ve acımasız bir düşmana karşı kararlı durması” çağrısında bulundu. Pezeşkiyan, İran’ın “kendisini savunduğunu” vurgulayarak, "(Trump) Bizi savaş çığırtkanı olarak göstermeyecek" dedi.
ABD ve İran arasındaki görüşmeler 24 Nisan cuma gününden önce yapılacak.
İranlı Öğrenciler Haber Ajansı (ISNA), İran Şehitler ve Gaziler Vakfı tarafından yapılan açıklamayı yayımladı.
Açıklamada, ABD-İsrail saldırılarında hayatını kaybedenlerin sayısının 3 bin 468'e yükseldiği belirtildi.
İran Adli Tıp Kurumu, 12 Nisan'daki açıklamasında, saldırılarda hayatını kaybeden 3 bin 375 kişinin kimlik tespitinin yapıldığını duyurmuştu.
İran Şehitler ve Gaziler Vakfı, ülkede devlete bağlı resmi bir kurum olarak görev yapıyor.
İranlı Öğrenciler Haber Ajansına (ISNA) göre İran Yol ve Şehircilik Bakanı Ferzane Sadık, Limanlar ve Denizcilik Kurumu yetkilileriyle bir toplantı gerçekleştirdi.
Sadık, toplantıda yaptığı açıklamada, ülkede temel ihtiyaç maddelerinin temini konusunda bir sıkıntı yaşanmadığını belirterek, ülkenin güneyindeki limanlarda olası sorunlara karşı kuzey limanlarının kapasitesinin artırılması ve ürün girişinin hızlandırılması amacıyla sınır geçiş noktalarının düzenlenmesine ilişkin çalışmalar yapıldığını ifade etti.
Hükümetin temel ihtiyaç maddelerinin temini için yoğun çaba sarf ettiğini vurgulayan Sadık, savaş sürecinde halkın stok yapmama konusundaki duyarlılığının da kendileri için önemli olduğunu söyledi.
İran Sivil Havacılık Kurumu, ülkede sivil uçuşların dört aşamalı olarak yeniden başlatılacağını açıkladı.
Planlamaya göre ilk aşamada aktarmalı uçuşlara izin verilecek. İkinci aşamada ülkenin doğusundaki havalimanlarından yapılacak seferler başlayacak. Üçüncü aşamada ise başkent Tahran'da bulunan ABD-İsrail saldırılarında büyük hasar gören Mehrabad ve İmam Humeyni havalimanları yeniden kullanılacak. Son aşamada ise ülkenin batı bölgelerindeki havalimanları faaliyete geçecek.
Öte yandan İran'da uçak bileti satışlarının durdurulduğu, ikinci bir duyuruya kadar bilet satış işlemlerinin yapılamayacağı belirtildi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf, ABD Başkanı Donald Trump'ın "görüşmeler çok iyi gidiyor" açıklamasının ardından devlet televizyonuna açıklamalar yaptı.
Galibaf, ABD-İsrail savaşının kalıcı olarak sona erdirilmesine yönelik müzakerelerde ilerleme kaydedildiğini söyledi. Çatışmayı sona erdirecek herhangi bir anlaşmanın önerilen detayları konusunda iki taraf arasında hala "büyük bir mesafe" bulunduğu uyarısında bulunan İran Meclis Başkanı, "Buna rağmen ABD ve İranlı müzakere heyetleri artık birbirlerini daha net bir şekilde anlıyor" ifadelerini kullandı.
Pakistan'ın önümüzdeki günlerde İran ile ABD arasındaki görüşmelerin ikinci turuna ev sahipliği yapması bekleniyor.
İsrail ordusundan yapılan yazılı açıklamada, "Lidor Porat" adlı başçavuş rütbesindeki askerin Lübnan’ın güneyinde meydana gelen bir olay sırasında hayatını kaybettiği belirtildi.
Açıklamada, 31 yaşındaki Porat’ın öldüğü olayda biri ağır olmak üzere 9 askerin yaralandığı ifade edildi.
Böylece İsrail'in Lübnan'a saldırılarını genişlettiği 2 Mart'tan bu yana ölen İsrail askerlerinin sayısı 15'e yükseldi.
İsrail ile Lübnan arasında 10 gün süreyle geçerli olacak geçici ateşkes, Lübnan yerel saatiyle perşembeyi cumaya bağlayan gece 00.00 itibarıyla yürürlüğe girmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, Truth sosyal medya hesabından İsrail hakkında övgü dolu açıklamalarda bulundu.
İsrail’i sevenlerin yanı sıra sevmeyenlerin olabileceğini belirten Trump, "Bu ülke, ABD’nin büyük bir müttefiki olduğunu kanıtlamıştır. Cesur, atılgan, sadık ve zekiler. Çatışma ve gerginlik anlarında gerçek yüzlerini gösteren diğerlerinden farklı olarak, İsrail azimle savaşır ve nasıl kazanılacağını bilir" ifadelerini kullandı.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçemediği durumda başkalarının da geçemeyeceğini söyledi. İran devlet televizyonuna göre Kalibaf, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere ilişkin konuştu. Kalibaf, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran'a karşı ablukayı devam ettirdiğini hatırlatarak, "Bugün Boğaz'da (Hürmüz) trafik varsa bunun nedeni boğazın bizim kontrolümüzde olmasıdır." dedi.
ABD'nin son günlerde ilan ettiği ablukayı "düşüncesizce" bir karar olarak nitelendiren Kalibaf, "Biz Hürmüz Boğazı'ndan geçemiyorsak başkalarının geçmesinin imkanı yoktur." ifadesini kullandı. Kalibaf, "Amerika ablukayı kaldırmazsa Hürmüz Boğazı'ndaki trafik kesinlikle kısıtlanacak." diye konuştu.
Pakistan'da ABD ile yürütülen görüşmelerde Hürmüz Boğazı konusunda yaşadıkları bir konuşmayı da anlatan Kalibaf, "İslamabad'daki ABD heyetine dedim ki, 'Mayın gemileriniz bulunduğu yerden biraz daha ilerlerse kesinlikle ateş edeceğiz.' Geri dönme emrini vermek için 15 dakika istediler ve (emir) verdiler." ifadelerini kullandı.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, ABD'nin uyguladığı deniz ablukası kaldırılıncaya kadar Basra Körfezi ile Umman Denizi'nde demirleyen gemilerin yerlerinden hareket etmemesi gerektiğini belirterek, gemilerin Hürmüz Boğazı'na yaklaşmasının "düşmanla işbirliği" olarak kabul edileceği uyarısında bulundu.
İran devlet televizyonu, Devrim Muhafızları Ordusu'nun açıklamasına dayandırdığı uyarıda, Basra Körfezi ve Umman Denizi'nde demirli bulunan gemilerin hiçbirinin yerinden ayrılmaması gerektiğini bildirdi.
“ABD ATEŞKESİ İHLAL EDİYOR”
İran'ın Devrim Muhafızları Ordusu koordinasyonunda dün bazı gemilerin geçişine izin verdiği aktarılan açıklamada, ABD'nin İran gemileri ve limanlarına deniz ablukası uyguladığı, bu nedenle "ateşkesi ihlal ettiği" savunuldu.
Açıklamada, ABD'nin ablukayı kaldırmadığı, bu nedenle İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapalı tutacağı belirtilerek, "Bu nedenle, hiçbir geminin Basra Körfezi ve Umman Denizi'ndeki demirlediği yerinden hareket etmemesi gerektiği, Hürmüz Boğazı'na yaklaşmasının düşmanla işbirliği olarak kabul edileceği ve ihlal eden geminin hedef alınacağı konusunda uyarıyoruz." ifadelerine yer verildi.
ABD-İran görüşmelerindeki belirsizlik sürerken hem Orta Doğu'ya gönderilen hem de buradan ayrılan ABD'ye ait savaş uçağı sayısında ciddi artış yaşandı.
Bölgeye gönderilen uçakların çoğunluğunu C-17A Globemaster III tipi askeri nakliye uçağı oluşturuyor. Orta Doğu'ya doğru hareket eden nakliye uçağı sayısının en az 8, bölgeden ayrılan uçak sayısının ise en az 6 olduğu gözlemlendi. Birçok Boeing KC-135R Stratotanker tipi askeri havada yakıt ikmal tanker uçağı ve stratejik nakliye uçağı "Boeing KC-46A Pegasus"un da Avrupa ve Orta Doğu hava sahalarında bulunduğu saptandı. Ayrıca, ABD'den ayrılan ve istikameti henüz belirlenemeyen nakliye uçakları olduğu da gözlemlendi.
İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, İran gemilerinin Hürmüz Boğazı'ndan geçemediği durumda başkalarının da geçemeyeceğini söyledi. İran devlet televizyonuna göre Kalibaf, Hürmüz Boğazı'ndaki gelişmelere ilişkin konuştu. Kalibaf, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran'a karşı ablukayı devam ettirdiğini hatırlatarak, "Bugün Boğaz'da (Hürmüz) trafik varsa bunun nedeni boğazın bizim kontrolümüzde olmasıdır." dedi.
ABD'nin son günlerde ilan ettiği ablukayı "düşüncesizce" bir karar olarak nitelendiren Kalibaf, "Biz Hürmüz Boğazı'ndan geçemiyorsak başkalarının geçmesinin imkanı yoktur." ifadesini kullandı. Kalibaf, "Amerika ablukayı kaldırmazsa Hürmüz Boğazı'ndaki trafik kesinlikle kısıtlanacak." diye konuştu.
Pakistan'da ABD ile yürütülen görüşmelerde Hürmüz Boğazı konusunda yaşadıkları bir konuşmayı da anlatan Kalibaf, "İslamabad'daki ABD heyetine dedim ki, 'Mayın gemileriniz bulunduğu yerden biraz daha ilerlerse kesinlikle ateş edeceğiz.' Geri dönme emrini vermek için 15 dakika istediler ve (emir) verdiler." ifadelerini kullandı.
ABD-İran görüşmelerindeki belirsizlik sürerken hem Orta Doğu'ya gönderilen hem de buradan ayrılan ABD'ye ait savaş uçağı sayısında ciddi artış yaşandı.
Bölgeye gönderilen uçakların çoğunluğunu C-17A Globemaster III tipi askeri nakliye uçağı oluşturuyor. Orta Doğu'ya doğru hareket eden nakliye uçağı sayısının en az 8, bölgeden ayrılan uçak sayısının ise en az 6 olduğu gözlemlendi. Birçok Boeing KC-135R Stratotanker tipi askeri havada yakıt ikmal tanker uçağı ve stratejik nakliye uçağı "Boeing KC-46A Pegasus"un da Avrupa ve Orta Doğu hava sahalarında bulunduğu saptandı. Ayrıca, ABD'den ayrılan ve istikameti henüz belirlenemeyen nakliye uçakları olduğu da gözlemlendi.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında hayatını kaybeden kişilerin sayısının 3 bin 468’e yükseldiği ve 34 bin kişinin yaralandığı açıklandı.
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarında hayatını kaybedenlere ilişkin bilanço yükseliyor. İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan’ın yardımcısı ve İran Şehitler ve Gaziler Vakfı Başkanı Ahmed Musevi, savaşın başlangıcından bu yana yaşanan can kaybının 3 bin 468’e yükseldiğini bildirdi.
34 BİN KİŞİ YARALANDI
Öte yandan İran Sağlık Bakanı Muhammed Rıza Zaferkendi ise, saldırılarda yaklaşık 34 bin kişinin yaralandığını açıkladı. Sağlık altyapısına yönelik saldırılara da dikkat çeken Zaferkendi, 10’dan fazla sağlık merkezi ile 51 hastane ve tedavi merkezinin zarar gördüğünü belirtti. Sağlık hizmetlerinde aksama yaşanmaması için çalışmaların sürdüğünü ifade eden Zaferkendi, "Hükümetin önceliklerinden biri sağlık alanında herhangi bir eksiklik yaşanmamasıdır. Yaşanan hasarlara rağmen ilaç hammaddesinin temini farklı yollarla devam ediyor. İlaç ve ekipman tedarik zincirinde herhangi bir aksaklığa izin vermeyeceğiz" dedi.
İran Güvenlik Konseyi, savaş ve müzakere sürecine ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu.
Konseyin açıklamasında, “Savaş alanında düşmanlar yenilgiye uğratıldıktan sonra kendileri ateşkes ve müzakere talep etmeye başladı” denildi.
İran tarafı, görüşmelerin kesintisiz 21 saat sürdüğünü belirterek ABD’ye karşı derin güvensizliğe rağmen halkın taleplerinin takip edildiğini ifade etti.
Açıklamada, karşı tarafın yeni ve aşırı talepler sunduğu öne sürülerek İran’ın kendi pozisyonlarından geri adım atmayacağının net şekilde bildirildiği kaydedildi.
Tahran yönetimi, yeni tekliflerin iletildiğini ancak henüz yanıt verilmeden detaylı şekilde incelendiğini duyurdu.
İran Güvenlik Konseyi’nin en sert mesajı ise taviz konusunda geldi.
“Ne bir saç teli kalınlığında taviz, ne geri çekilme ne de herhangi bir yumuşama kabul edilecek.” ifadesiyle en sert mesajı veren Konsey, savaş tamamen sona erene kadar Hürmüz Boğazı üzerinde kontrol ve izleme faaliyetlerinin süreceğini açıkladı.
Açıklamada geçişlerin güvenlik, emniyet, çevre koruma yükümlülükleri ve maliyet şartlarına tabi olacağı belirtildi. Herhangi bir aksama ya da abluka girişiminin ise ateşkes ihlali sayılacağı vurgulandı.
İran yönetimi, karşı tarafın düşmanca denizcilik faaliyetlerini sürdürmesi halinde Hürmüz'ün sınırlı yeniden açılma ihtimalinin dahi engelleneceğini duyurdu.