SGK tarafından başlatılan denetimler kapsamında çok sayıda kişinin emekliliği hakkında denetimler devam ediyor.
Son yıllarda Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından artırılan denetimler, pek çok vatandaşın "emekli oldum" derken maaşının kesilmesine ve büyük borçlarla karşılaşmasına neden oluyor.
E DEVLET'TE GÖRÜNMESİ YETERLİ DEĞİL
Sosyal Güvenlik Uzmanı Özgür Erdursun, e-Devlet’te günlerin görünmesinin yeterli olmadığını belirterek, sahte sigortalılık tuzağına karşı kritik uyarılarda bulundu.
En basit tanımıyla sahte sigortalılık; bir kişinin bir iş yerinde fiilen çalışmadığı halde, kağıt üzerinde orada çalışıyormuş gibi gösterilmesidir. Genellikle şu şekillerde karşımıza çıkar:
312
Hatır Sigortası: Eş, dost veya akraba yanında çalışmadan sigortalı görünmek.
Hayalet Şirketler: Gerçekte faaliyeti olmayan, sadece prim toplamak için kurulan şirketler üzerinden bildirim yapılması.
Vatandaşların en büyük yanılgısı, hizmet dökümünde prim günlerini gördükleri sürece güvende olduklarını sanmalarıdır. Ancak Özgür Erdursun bu konuda çok net bir kuralı hatırlatıyor:
SGK denetimleri bazen yıllar sonra yapılır. Bir iş yerinin adresinde bulunmaması, vergi kayıtlarının uyuşmaması veya şüpheli çalışan sayısı bildirmesi durumunda, o iş yerindeki tüm geçmiş kayıtlar incelemeye alınır ve fiili çalışma yoksa silinir.
EMEKLİLİKTE SORUN ÇIKARIYOR
Pek çok kişi "Madem bir sorun vardı, emekli olurken neden söylenmedi?" diye soruyor. Ancak SGK'nın denetim mekanizması her zaman başvuru anında sonuçlanmaz.
Emekli aylığı bağlandıktan sonra gelen bir ihbar, toplu iş yeri incelemesi veya veri analizleri, dosyanızın yeniden açılmasına neden olabilir.
Eğer sahte sigortalılık tespit edilirse, sadece prim günleriniz silinmekle kalmaz; SGK ödediği her kuruşu faiziyle geri ister:
İkramiyeler: Bayram ikramiyeleri ve ek ödemeler.
Sağlık Giderleri: SGK üzerinden yapılan ameliyat, tedavi ve ilaç masrafları.
Özgür Erdursun’a göre bu durumun temelinde 1 Ekim 2008 tarihinde yapılan yasa değişikliği yatıyor.
Eskiden isteğe bağlı olarak SSK (4/A) primi ödenebiliyordu.
2008'den sonra isteğe bağlı ödemeler Bağ-Kur (4/B) statüsüne alındı.
4/A (SSK) statüsünden emekli olmak, Bağ-Kur'a göre daha avantajlı olduğu için vatandaşlar fiilen çalışmasalar bile 4/A primini tamamlamak adına bu riskli yola yönelebiliyorlar.
Erdursun, isteğe bağlı 4/A prim ödeme hakkı geri verilirse, vatandaşların sahte sigortalılığa yönelmesine gerek kalmayacağını ve mağduriyetlerin önleneceğini belirtiyor.
Eğer bir iş yerinde gerçekten emek verdiyseniz ancak sigortanız "sahte" gerekçesiyle iptal edildiyse, ispat yükümlülüğü sizdedir. Mahkemede şu deliller hayati önem taşır:
Puantaj kayıtları ve bordrolar.
İş yeri yazışmaları ve tanık beyanları.