Fay hatlarında kritik çalışma: Ekipler sahaya indi, en yüksek deprem riski taşıyan iki ilçe belli oldu
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi öncülüğünde yürütülen çalışmalarda, Van, Ağrı ve Hakkari'deki beş aktif fay hattı incelendi. Hendekler kazılarak eski depremlerden izler araştırıldı. Bilim insanları, üç ildeki en yüksek deprem riskine sahip iki ilçeyi tespit etti.
Türkiye'nin birçok şehri birinci derece deprem bölgesinde yer alıyor.
O şehirler arasında Van, Ağrı ve Hakkari de yer alıyor.
İşte bu üç şehirdeki beş aktif fay, ekipler tarafından sahada incelendi.
Yapılan incelemede elde edilen bulgular, TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'ne gönderildi.
Merkez bir rapor hazırlayıp, en riskli fayları belirledi.
PROJE İKİ YIL ÖNCE BAŞLAMIŞTI
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü, AFAD ve Belediyeler Birliği işbirliğinde iki yıl önce başlatılan Türkiye Diri Faylarının Paleosismolojik Özelliklerinin Belirlenmesi: Yüksekova-Şemdinli Fay Zonu, Başkale, Erciş ve Tutak Fayı Projesi tamamlandı.
Öğretim üyelerinden oluşan altı kişilik ekip, riskli olduğu değerlendirilen Van'daki Başkale ve Erciş, Hakkari'deki Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı'daki Tutak faylarında araştırma yaptı.
HENDEKLER KAZILDI, ESKİ DEPREMLERDEN İZLER ARANDI
Belirlenen bölgelerde 30 metre uzunluğunda, üç metre genişliğinde ve dört metre derinliğinde hendekler kazan araştırma ekibi, eski deprem izlerinin belirlenmesi ve tarihlendirilmesi için jeolojik verileri topladı.
Tehlikeli olarak görülen beş fayın karakteristik özelliklerinin ve deprem tekrarlanma aralıklarının belirlenmesine yönelik çalışmaların yıl sonuna kadar bitirilmesinin hedeflendiği proje kapsamında elde edilen veriler, TÜBİTAK, AFAD, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlükleri ve belediyeler gibi kurumlarla da paylaşıldı.
Dr. Öğr. Üyesi Mutlu, Van'daki Başkale ve Erciş, Hakkari'deki Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı'daki Tutak fayları üzerinde kazı çalışmalarını tamamladıklarını söyledi.
BİNDİRME FAY TEHLİKESİ
Van'da 23 Ekim ve 9 Kasım 2011'de meydana gelen depremlerden etkilenen Erciş ilçesinde deprem üretme potansiyeli olan fayı da araştırdıklarını belirten Mutlu, araştırmaya ilişkin şu bilgileri paylaştı:
"- Van'daki 7,2 büyüklüğündeki deprem, bindirme fay üzerinde yaşandı. Bölgede tektoniğe bağlı oluşan fayların neredeyse tamamı yıkıcı depremlere neden oluyor. Bölgemizde arazi çalışmaları yürüttük."
EN YÜKSEK DEPREM RİSKİ TAŞIYAN İKİ İLÇE
"- Van'da Başkale ve Erciş, Hakkari'de Yüksekova ve Şemdinli, Ağrı'da ise Tutak faylarını inceledik. Şu an ciddi derecede risk teşkil edecek faylardan biri Yüksekova ve Şemdinli fayıdır. Tarihsel dönemde bu fayın yıkıcı bir deprem kaydı görülmüyor.
- Bununla ilgili elimizde sayısal veri bulunmuyor. Yüksekova ve Şemdinli fayının ne tarihsel ne de aletsel dönemde göremediğimiz deprem olay seviyelerini kazı çalışmalarında net bir şekilde gördük. Bölge sismik boşluk olarak değerlendiriliyor.
- Yüksekova'nın zemini depreme dayanım açısından oldukça zayıf. Bölge için ciddi risk teşkil edebilecek faylardan biri diyebiliriz."
SONUÇLAR TÜBİTAK MARMARA ARAŞTIRMA MERKEZİ'NE GÖNDERİLDİ
Fay hatlarındaki kazı çalışmalarında aldıkları örneklerden yaş analizi yaptıklarını anlatan Mutlu, "Bunun sonucunda fayın geçmişini ortaya koymaya çalışıyoruz. Örnekleri TÜBİTAK Marmara Araştırma Merkezi'ne gönderdik. Sonuçlar elimizde fakat yaşların kalibrasyonları daha yapılmadı. Sonuçları net bir şekilde değerlendireceğiz." dedi.