IBAN üzerinden para gönderimi yapan vatandaşlarımızın bilmesi gereken detaylar, uzmanlar tarafından sıralandı.
400.000 TL'ye kadar olsa da fark etmez bundan sonra para hareketleri yapay zeka tarafından sıkı şekilde denetlenecek.
İŞTE ADIM ADIM IBAN'DA YENİ DÜZENLEMENİN DETAYLARI
Yapay Zeka Destekli "RADAR" Sistemi Devrede: Gelir İdaresi Başkanlığı, banka hesap hareketlerini yapay zeka algoritmalarıyla 7/24 izliyor. Düzenli aralıklarla gelen ve açıklamasız olan transferler anında inceleme listesine düşüyor.
"Kiralık IBAN" Kullananlara ve Kullandıranlara Ağır Cezalar: Hesabını başkasına (özellikle komisyon karşılığı) kullandıranlar ile bu hesabı kiralayanlar hakkında Türk Ceza Kanunu uyarınca hapis cezası ve kazancın katbekat üstünde mali cezalar uygulanmaya başlandı.
Esnaf ve Ticari İşletmelere "IBAN" Kıskacı: Müşterisinden pos cihazı yerine IBAN ile para talep eden işletmelere, usulsüzlük yapılan her işlem başına ve beyan edilmeyen kazanç üzerinden rekor düzeyde özel usulsüzlük cezaları kesiliyor.
Açıklamasız Gönderimler "Vergi Doğuruyor": GİB'in yeni kararlarına göre, ticari şüphesi olan hesaplara açıklama yazılmadan atılan paralar doğrudan "ticari gelir" (kazanç) sayılarak vergilendiriliyor ve geriye dönük KDV/Gelir Vergisi çıkarılıyor.
Kira Ödemelerinde "IBAN" ve "Açıklama" Zorunluluğu: Elden veya bankadan açıklamasız kira ödeme devri tamamen bitti. Kira ödemelerinde banka paneline "Kira Ödemesi" seçeneğini işaretlemek ve açıklama yazmak zorunlu; aksi halde hem ev sahibine hem kiracıya usulsüzlük cezası var.
FAST Limitlerinde Yeni Güncelleme: 7/24 anında hesaba geçen FAST (Fonların Anlık ve Sürekli Transferi) işlem üst limiti, artan enflasyon ve ihtiyaçlar doğrultusunda 100.000 TL’ye yükseltildi. FAST-Karekod ödemelerinde ise bu limit 250.000 TL olarak esnetildi.
Mesai Saati Dışında Kalan Yüksek Tutarlar (EFT) Bekletiliyor: FAST limitini (100.000 TL) aşan transferler otomatik olarak EFT statüsüne geçiyor ve hafta sonu ya da gece atıldıysa, ilk mesai günü sabahına kadar karşı hesaba geçmiyor.
Kolay Adres (KOLAS) Entegrasyonu Genişletildi: Artık T.C. Kimlik, Telefon veya E-posta dışında, pasaport numarası ve yabancı kimlik numaraları da IBAN'a eşitlendi. IBAN yazma zorunluluğu bu sistemle minimuma indirildi.
Şüpheli İşlemlerde "Yapay Zeka" Blokesi: Güvenlik yazılımları, daha önce hiç para atmadığınız bir hesaba aniden yüksek meblağ göndermeye çalıştığınızda işlemi askıya alıp sizi telefonla arayarak sesli/görüntülü teyit alabiliyor.
İlk Defa Gönderilen Hesaplara "Zaman Aşımı" / Geciktirme: Bazı bankalar, dolandırıcılık vakalarını önlemek amacıyla rehberinizde veya geçmişinizde olmayan bir IBAN'a ilk kez para gönderirken transferi 15-30 dakika havuzda bekleterek size iptal şansı tanıyor.
"Güvenli Ödeme Sistemi" Zorunluluğu Yaygınlaşıyor: İkinci el araç satışlarında noter tescili yapılmadan para transferinin satıcıya geçmesini engelleyen "Güvenli Ödeme Sistemi", tapu ve diğer değerli evrak alım satımlarında da entegre edilerek zorunlu hale getirildi.
Ortak Hesaplarda Vergi Ayrımı: Birden fazla ortağı olan ya da aile bireylerinin ortak kullandığı hesaplara gelen paraların kime ait olduğunun tespiti için, parayı gönderenin açıklama kısmına asıl hak sahibinin T.C. kimlik numarasını yazması kolaylığı getirildi.
Yasa Dışı Bahis ve Kripto Borsası Bildirimleri: Kripto para borsalarına veya şüpheli bahis sitelerine doğrudan ya da dolaylı (aracı hesaplar üzerinden) IBAN transferi yaptığı tespit edilen kişilerin hesapları MASAK (Mali Suçları Araştırma Kurulu) tarafından bloke ediliyor.
Mobil Bankacılıkta İki Aşamalı Biyometrik Doğrulama: Yüksek tutarlı IBAN transferi yaparken sadece SMS şifresi yeterli sayılmıyor; yüz tanıma (Face ID) veya parmak izi gibi biyometrik doğrulamalar sistem tarafından zorunlu kılınıyor.
Karekod (QR) ile IBAN'sız Transfer Dönemi: Dijitalleşme adımları kapsamında, fiziksel iş yerlerinde veya bireysel transferlerde IBAN kopyalamak yerine Merkez Bankası onaylı ortak karekod şablonuyla saniyeler içinde masrafsız transfer standardı getirildi.