İran-ABD-İsrail savaşında 46. gün! Trump İran'dan sonraki hedefini açıkladı! Çin'den ilk açıklama: 4 maddelik öneri masada

ABD ile İran arasındaki kriz yeni açıklamalarla derinleşirken, diplomasi trafiği de hız kesmeden devam ediyor. ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, olası bir anlaşmanın İran’ın Washington’un kırmızı çizgilerini kabul etmesine bağlı olduğunu belirterek “Top İran’da” mesajı verdi.

Öte yandan İran, ABD ve İsrail’le yürütülen çatışmalarda rol aldıkları gerekçesiyle beş bölge ülkesinden yüz milyarlarca dolarlık tazminat talep etti. Hürmüz Boğazı’na ilişkin sert uyarılar ve ABD’nin bölgeye savaş gemileri sevk etmesi, küresel ölçekte endişeleri artırdı.

ABD Hazine Bakanlığı: İran petrolünün satışına izin veren kısa süreli muhafiyeti yenilenmeyecek.

 İsrail-Lübnan görüşmesinden ortak açıklama: taraflar doğrudan müzakerelere başlamakta anlaştı.

İsrail ile Lübnanlı temsilcileri bir araya getiren doğrudan görüşmeler, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun ev sahipliğinde Washington'da başladı. Görüşmeler yaklaşık 2 saatten uzun sürdü. 

CENTCOM: İran’a yönelik deniz ablukasının ilk gününde, hiçbir gemi ABD güçlerini aşarak geçiş yapamadı. Basra Körfezi’ne açılmaya çalışan 6 ticari gemi ise geri dönerek Umman Denizi’ndeki İran limanlarına yöneldi

 İran’a yönelik deniz ablukasının ilk gününde, hiçbir gemi ABD güçlerini aşarak geçiş yapamadı. Basra Körfezi’ne açılmaya çalışan 6 ticari gemi ise geri dönerek Umman Denizi’ndeki İran limanlarına yöneldi.

 WSJ: Suudi Arabistan, Mısır ve Pakistan Dışişleri Bakanları, ateşkes teklifleri ve Hürmüz konularını görüşmek üzere bu hafta Türkiye'de Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile bir araya gelecek.

 Dışişleri Bakanı Fidan'ın İranlı mevkidaşı Erakçi ile yaptığı telefon görüşmesinde, İran ve ABD heyetleri arasındaki müzakere süreciyle ilgili son durum ele alındı.

 İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz, Washington ve Tel Aviv yönetimlerinin saldırıların tamamen sona erdirilmesi için İran'ın zenginleştirilmiş uranyumun tamamını teslim etmesini ön şart olarak belirlediğini söyledi.

ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda İran limanlarına giriş ve çıkış yapan gemilere yönelik deniz ablukasını başlatmasının ilk 24 saatinde Boğaz'dan dört geminin geçiş yaptığı görüldü.

Bloomberg News’e göre İran, müzakerelerin sekteye uğramasını önlemek amacıyla Hürmüz Boğazı’ndaki İran'a ait deniz taşımacılığını geçici olarak durdurmayı değerlendiriyor

 İtalya Başbakanı Giorgia Meloni, İsrail ile savunma anlaşmasını askıya aldıklarını duyurdu. 

 Bloomberg'ün haberine göre savaşın başından bu yana sessizliğini koruyan Çin Devlet Başkanı Xi Jinping ilk kez kamuoyuna açıklamada bulundu.

'DÖRT MADDELİK ÖNERİ'

Çin'in Orta Doğu'da barışı ve diyalogu teşvik ederek yapıcı bir rol oynamaya devam edeceğini söyleyen Jinping dört maddelik bir öneri sundu.

Bu öneriler arasında barış içinde bir arada yaşama, egemenlik, uluslararası hukukun üstünlüğü ve kalkınma ile güvenliğin sağlanması ilkelerinin savunulması yer aldı.

 The New York Times'ın iki İranlı ve bir ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, Başkan Yardımcısı JD Vance liderliğindeki ABD heyetinin, İran'dan uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 20 yıl boyunca dondurmasını ve zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılmasını istediği ifade edildi.

Haberde, ABD'nin 20 yıllık durdurma talebine karşılık İran'ın ise dün, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini 5 yıl geçici olarak askıya alma teklifini resmi olarak ilettiği ancak Trump'ın bunu geri çevirdiği ileri sürüldü.

Öte yandan, zenginleştirilmiş uranyumun ülke dışına çıkarılması talebini reddeden Tahran'ın, mevcut stoklarındaki uranyumun "zenginleştirme oranlarını düşürmeyi" teklif ettiği aktarıldı.

 Pezeşkiyan: ABD'nin iyi niyet eksikliği ve maksimalist pozisyonları İslamabad'da bir anlaşma yapılmasını engelledi. Avrupa, ABD'yi uluslararası hukuka uymaya teşvik etmek için yapıcı bir rol oynayabilir. Tehdit, baskı ve askeri hareketler, abd'nin bölgede kendi yarattığı sorunları daha da kötüleştirecektir.Anlaşmazlıkları çözmek için diplomasiyi tercih ediyoruz. 

 ABD Başkanı Donald Trump, sanal medya hesabından yaptığı paylaşımda, önceki gün 34 geminin Hürmüz Boğazı'ndan geçtiğini belirterek, “Bu da bu aptalca kapatmanın başlamasından bu yana ulaşılan açık ara en yüksek rakam” ifadelerini kullandı. 

 İran’da Ulusal Güvenlik Komitesi Sözcüsü İbrahim Rızai, ABD ile İran arasındaki ateşkesin süresinin uzatılmaması gerektiğini belirterek, Tahran’ın taleplerinin karşılanmaması halinde savaşın yeniden başlayacağını söyledi.

Rızai, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolü de dahil olmak üzere taleplerinin kabul edilmesi gerektiğini vurgulayarak, “Ya İran’ın hakları tanınır ya da savaşa geri dönülür” ifadelerini kullandı.

Sosyal medya platformu X üzerinden de açıklama yapan Rızai, İran’ın taleplerinin karşılanmaması durumunda ABD ve İsrail ile çatışmaların devam edeceği uyarısında bulundu.

 ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Amiral Brad Cooper'ın İsrail'i ziyaret ederek Genelkurmay Başkanı Eyal Zamir ile görüşeceği belirtildi.

İsrail merkezli i24 televizyonunun haberinde, Cooper'ın bugün ilerleyen saatlerde İsrail'e ulaşacağı ve Genelkurmay Başkanı Zamir'in de aralarında bulunduğu İsrailli askeri yetkililerle görüşmeler yapacağı ifade edildi.

Reuters'ın 4 kaynağa dayandırdığı bilgiye göre ABD ve İran müzakere ekipleri bu hafta sonuna kadar barış görüşmeleri için İslamabad'a geri dönecek. 

Lübnan merkezli Al Mayadeen haber kanalının bildirdiğine göre, İran nükleer müzakere heyetinde danışmanlık görevini yürüten ve İslamabad’a giden müzakere heyetindeki Prof. Dr. Muhammed Marandi, ülkeye dönen heyeti taşıyan uçağın tehditler nedeniyle rotasını değiştirdiğini, Meşhed’e indikten sonra heyet üyelerinin tren ve kara yoluyla Tahran’a geçtiğini ifade etti.

Al Jazeera'nin haberine göre, ABD yaptırım uyguladığı tankerlerden Çin'e ait Rich Starry, ABD'nin boğazı ablukaya almasına rağmen Hürmüz'den geçti.

 ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, ülkesi ile İran arasında muhtemel bir anlaşmanın Tahran’ın Washington’un kırmızı çizgilerini kabul etmesine bağlı olduğunu belirterek, "İster daha fazla görüşme yapalım, ister nihayetinde bir anlaşmaya varalım, topun İran’da olduğunu düşünüyorum. Çünkü masaya çok şey koyduk. Gerçekten büyük bir anlaşma yapılabilir, ancak bir sonraki adımı atmak İranlılara bağlı" dedi.

ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, Fox News kanalına İran’la devam eden gerilim hakkında açıklamalarda bulundu. Pakistan’da yapılan müzakerelerde "büyük ilerleme kaydedildiğini", ancak İran’ın masadan ayrıldığını söyleyen Vance, bunun nedeninin "Orada bulunan İranlı heyetin anlaşamaması ve Tahran’a dönüp ABD’nin şartları konusunda dini lider ya da başka birinden onay almalarının gerekmesi" olduğunu ifade etti.

İran'ın Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Said İravani, ABD ve İsrail’in İran’a karşı yürüttüğü savaşta yer aldıkları gerekçesiyle Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), Bahreyn ve Ürdün'den tazminat talep ettiklerini belirtti.

İran devlet televizyonu, İravani'nin konuya ilişkin Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres ve Güvenlik Konseyi dönem başkanlığına gönderdiği mektubu yayımladı.

Mektupta, adı geçen ülkelerin topraklarını ABD-İsrail saldırılarında kullandırdıklarına ilişkin İran Silahlı Kuvvetlerinin izleme ve değerlendirme raporlarına dayanan delillerin önceden Konseye sunulduğu hatırlatıldı.

İranlı sözcü, savaş tazminatının ilk belirlemelere göre yalın haliyle 270 milyar dolar civarında olduğunu, kesin rakamın ilgili makamlar tarafından açıklanmasıyla netleşeceğini ifade etti.

CNN'e konuşan bir Beyaz Saray yetkilisinin, İran ve ABD arasındaki yapılması beklenen anlaşmada uçurumu kapatmak için çalışan ülkenin Türkiye olduğunu açıkladı. İki ülke arasındaki ikinci tur görüşmesi için Cenevre ya da İslamabad şehirlerinin düşünüldüğü bildirildi.

 İran Yol ve Şehircilik Bakanı Ferzane Sadık, ABD ve İsrail saldırılarında zarar gören tüm altyapının onarıldığını belirterek ülkenin ulaşım ağında bir sorun kalmadığını belirtti.

İran devlet televizyonuna göre, Sadık, ABD ve İsrail saldırılarında hedef alınan ulaşım hatlarına ilişkin açıklama yaptı.

Sadık: “Şu anda ülkede hiçbir karayolu, demiryolu, otoyol veya cadde güzergahı kapalı değil ve hasar gören güzergahlar mümkün olan en kısa sürede yeniden açıldı.” ifadelerini kullandı.

 İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, Hürmüz Boğazı’na yönelik herhangi bir tehdidin "dünya için geniş kapsamlı sonuçları olacağı" uyarısında bulundu.

İran devlet televizyonu, Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ın Fransız mevkidaşı Emmanuel Macron ile yaptığı telefon görüşmesinde ABD ile İran arasında ilan edilen ateşkesin son durumunu ele aldığını bildirdi.

Pezeşkiyan, ülkesinin yalnızca uluslararası hukuk çerçevesinde görüşmelere devam edeceğini vurgulayarak, ateşkesin şartlarını "açıkça" ilan ettiklerini ve buna uyacaklarını belirtti.

ABD'nin "maksimalist isteklerinin" bir anlaşmaya varılmasını engellediğini ifade eden Pezeşkiyan, "Hürmüz Boğazı’na yönelik herhangi bir tehdit, dünya için geniş kapsamlı sonuçlar doğuracaktır." uyarısı yaptı.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron ise Lübnan’ın da ilk ateşkes anlaşmasına dahil edilmesi gerektiğini ifade etti.

 ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın kendilerini aradığını belirterek, "Anlaşma yapmayı çok istiyorlar" dedi. Trump açıklamasının devamında şu ifadelere yer verdi:

Hürmüz’de kimsenin desteğine ihtiyacımız yok. Tam ateşkes olmazsa onlar için iyi olmayacak. Şu an abluka var. Hiç iş yapamıyorlar. İran artık hiç iş yapamayacak. Donanmaları, hava savunmaları, radarları, liderleri yok.

Bir ülkenin dünyayı şantajla ya da zorbalıkla sindirmesine izin veremeyiz. Onlar da tam olarak bunu yapıyor, dünyayı gerçekten şantajla sindiriyorlar. Bunun olmasına izin vermeyeceğiz.

Hürmüz’de şu an çatışma yok. Dün Hürmüz Boğazı'ndan 34 gemi geçti. Bu, boğazın akılsızca kapatılmasından beri açık ara en yüksek sayı.

Çin ile iyi bir ilişkimiz var. Onlar da bende çatışmaların bitmesini istiyor. 47 yıl boyunca yıkımdan başka hiçbir şeye yol açmamış bir ülkenin nükleer silaha sahip olmasına izin veremeyiz. İran’ın Hürmüz şartlarına izin yok.

 Amerikan Wall Street Journal (WSJ) gazetesine açıklama yapan üst düzey ABD'li yetkili, ABD'nin İran limanlarına yönelik ablukayı uygulayabilmek için 15'ten fazla savaş gemisini bölgeye konuşlandırdığını bildirdi. Haberde, ABD ordusunun İran limanlarına yönelik ablukayı hayata geçirebilmek için ilgili görev yerlerine 15'ten fazla savaş gemisini konuşlandırdığı kaydedildi.