Nipah virüsü pandemisi mi geliyor? Asya seyahati yapanlar dikkat! 45 gün kendinizi izleyin
Hindistan’daki Nipah virüsü salgınının, dünyayı yeniden panikletmesiyle birlikte yeniden gündemde yerini aldı. Birçok ülkede maske kullanımı endişesi yarattı. Kış aylarında bulaşıcı hastalıkların artış göstermesi, hem Nipah virüsüne karşı araştırmalar yapmayı hızlandırdı hem de vatandaşların kendini korumaya almasını sağladı. Uzmanlar, özellikle Asya'ya seyahat edenlerin kendilerini 45 gün boyunca kontrol etmeleri gerektiği konusunda uyarıyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Hindistan'da yeniden ortaya çıkan ve tedavisi olmayan Nipah virüsü için acil araştırma çağrısında bulundu. Ölüm oranı yüzde 75'e kadar çıkan virüs nedeniyle Batı Bengal'de karantina önlemleri artırıldı.
Yaşanan gelişmelerin ardından Asya genelinde sağlık kontrolleri sıkılaştırılırken, Nipah virüsüne ilişkin bilgiler ve olası riskler aşartırılmaya başlandı. Virüsün yayılımına karşı dünya genelinde bölgesel önlemler de yakından izleniyor.
NİPAH VİRÜSÜ NEDİR?
Nipah virüsü (NiV), tıp dünyasında zoonotik (hayvandan insana geçen) bir virüs olarak tanımlanan ve oldukça yüksek ölüm oranlarıyla seyreden, bulaşıcı bir hastalıktır. En yaygın taşıyıcıları meyve yarasaları olan virüs, Asya kökenli olarak biliniyor.
Başlangıçta basit bir grip gibi (ateş, kas ağrısı) seyredip, hızla solunum yetmezliği ve beyin iltihabı (ensefalit) gibi geri dönüşü zor tablolara yol açıyor.
Mevcut tıp teknolojisinde bu virüse özel bir antiviral tedavi veya aşının henüz mevcut olmadığı biliniyor. Bu sebeple "korunmak" tek çare olarak öne çıkıyor.
Virüse yakalandıktan sonra, ilerleyen süreçte sinir sistemini etkileyen daha ciddi tablolar ortaya çıkabiliyor.
HASTALIKTA GÖRÜNEN BULGULAR?
Enfeksiyonun ilk günlerinde (genellikle temastan sonraki 4-14 gün içinde) görülen ateş, boğaz ağrısı, baş ve kas ağrıları gibi belirtiler genellikle griple karıştırılıyor. Öte yandan,bulantı, kusma ve bazen ishal de yapabiliyor.
Hastalık ilerledikçe virüs akciğerlere ve merkezi sinir sistemine saldırmaya başlar. Bu dönemde; akut solunum yetmezliği gelişebilir; hasta nefes almakta zorlanır. Kafa karışıklığı, nerede olduğunu karıştırma veya halüsinasyonlar görülebilir. Beyin dokusunun iltihaplanmaya başladığının işaretleri olabilir. Hasta sürekli uyumak isteyebilir.
Nipah virüsünün en karakteristik ve tehlikeli özelliği beyin iltihabına (ensefalit) yol açmasıdır. Bu aşamada şu ağır tablolar görülür:
Epileptik Nöbetler: Kontrol edilemeyen kasılmalar ve titremeler.
Koma: Hastanın bilincini tamamen kaybetmesi.
Kalıcı Hasar: İyileşen hastaların bir kısmında nöbetlerin devam etmesi veya kişilik değişiklikleri gibi uzun vadeli nörolojik yan etkiler kalabilir.
VİRÜSÜN ANA KAYNAĞI NEDİR?
Virüsün ana doğal konağı "Pteropus" cinsi meyve yarasalarıdır. Bu yarasaların salyaları, idrarları veya dışkılarıyla temas etmiş meyvelerin (özellikle hurma suyu veya ısırılmış meyveler) tüketilmesi temel bulaş yolu olarak görülüyor. Ayrıca virüs enfekte olmuş domuz gibi hayvanlardan veya doğrudan hasta bir insandan diğerine yakın temas yoluyla geçiyor. Genellikle birçok ülkede insandan insana bulaş yöntemiyle hastalık artış göteriyor.
NASIL BULAŞIR?
Virüs, çoğunlukla enfekte hayvanlarla temas sonucu insanlara geçiyor. Meyve yarasalarının salgılarıyla temas, kontamine gıdaların tüketilmesi ve enfekte hayvanların kesimi başlıca risk faktörleri arasında yer alıyor. Ayrıca yakın temas, vücut sıvıları ve solunum yoluyla da insandan insana bulaş riski bulunuyor.
TÜRKİYE'DE GÖRÜLDÜ MÜ?
Sağlık otoritelerinin paylaştığı güncel verilere göre, Türkiye'de şimdiye kadar doğrulanmış bir Nipah virüsü vakası tespit edilmiş değil. Yetkililer, uluslararası gelişmeleri yakından izlemeye devam ediyor.
EN KRİTİK 45 GÜN!
Uzmanlar, hastalığın bulgularının ortaya çıkmasının 45 güne kadar gecikebileceğini belirtiyor. Bu yüzden Asya seyahati yapan birinin kendini sürekli kontrol etmesi gerektiği söyleniyor.
Bu durum, virüsü taşıyan bir kişinin belirti göstermeden seyahat etmesine ve hastalığı yaymasına neden olan en büyük risk faktörüdür.