İslam Memiş

Bugün sert dalgalanma olacak! Aman dikkat edin

Bu haftanın en önemli verisi ABD Tarım Dışı İstihdam Verisi.Küresel piyasalar bugün açıklanacak TDİ verisine odaklandı.Veri sonrası sert dalgalanmalara hazır olmak gerek.Çok önemli bir veri.Tarım Dışı İstihdam Verisi öncesinde dolar karşısındaki varlıklarda yükseliş gördük.

Tarım Dışı İstihdam cephesinden baktığımızda son gelen 114 bin ile birlikte 2024 yılı ortalaması 203 bin olarak görülmekte.2022 yılı ortalaması 377 ve 2023 yılı ortalaması 251 bin olduğu düşünüldüğünde istihdam artışındaki yavaşlama oldukça net bir şekilde gözükmekte.Şuan ki ortalamanın tıpkı pandemi öncesindeki gibi 200 bin civarında olmasını endişe edici görünümden ziyade normalleşme olarak okumak gerekir.Ancak bu ortalamanın sürdürülebilmesi için teorik açıdan en az 181 bin istihdam artışına ihtiyaç vardır.Aksi takdirde psikolojik 200 bin altında ortalama ile ilerlenecektir.

Daha çok yuvalar yıkılacak!

Ülkemizin konuşulmayan en büyük sorunlarından biri olan FİNANSAL KUMAR BAĞIMLILIĞI tehlike saçıyor.İflaslar, boşanmalar ve intiharlar…Her geçen gün sayı artmaya devam ediyor.Eğer tedavi olmazlarsa çok yuvalar yıkılacak, çok intiharlar yaşanacak.

Kişi, kaldıraçlı işlem piyasasında açığa alım-satım yaparak bataklığa sürükleniyor.Önce mevcut birikimine güveniyor.“Ne olacak ki bir deneyeyim” diyor.Bin dolara on bin dolar pozisyon açıyor.“Güzel bir fırsat” diyor.İlk günlerde kazandırarak ağzına bal sürüyorlar.İki gün sonra parası sıfırlanıyor.Gurur yapıyor “Bunu kurtarmam gerek” diyor ve daha fazla bir miktar yatırıyor.Onu da kaptırıyor.Bankadan kredi kullanıyor, çevresinden borç alıyor, ticaret yapanlar sermayesini tüketiyor, eşi veya anne ve babasına kredi kullandırıyor.Battıkça batıyor.Çaresizliklik onu öyle bir hâle getiriyor ki, yapmaz denilen her şeyi yapıyor.O bağımlı olduğunu kabul etmese de, hırs onun gözünü karartmıştır.Eşinden, çevresinden, ailesinden gerçekleri gizlemiştir.Bunalıma girmiş, alkol veya uyuşturucuya başlamıştır.Çocuklarına vakit ayırmayan, eşine şiddet uygulamaya başlayan biri haline gelmiştir.Öyle yalanlar konuşmaya başlamıştır ki, çevresini hep ikna etmiştir.Ya bankalar ya da tefeciler yavaş yavaş kapısını çalmaya başlamıştır.Ailesi “Kimse duymasın, rezil olmayalım” diye borçları üstlenmiştir.Ama yine gurur yapmış, ailesine ve çevresine olan borcunu ödemek için bataklıktan çıkmamaya karar vermiştir.Finalde boşanmalar, iflaslar ve intiharlar vardır.Sadece bir hırs uğruna bağımlı olmuş bir kişi nedeniyle paramparça olmuş hayat hikayeleri gazetelerde, televizyonlarda haber konusu olmuştur.

O tarihe dikkat! Kırılma noktası olacak

Eylül ayının ilk haftası hem yurt içi hem de yurt dışı piyasalarda yoğun geçecek.Veri akışının yoğun olduğu haftada volatilite oldukça yoğun olur.Ondan sebep kısa vadeli işlemlere dikkat!

Bu hafta finansal ajandamızda takip edeceğimiz önemli veriler şöyle:- Salı TÜİK enflasyon verisi- Çarşamba Euro bölgesi ÜFE- Perşembe ABD’de ADP İstihdam- Cuma ABD Tarım Dışı İstihdam- Cuma gece Fitch, Türkiye raporu

Kira zaten altın ve dövizle ödeniyor

Ankara’da bir ev sahibinin kira bedelini 7 gram altın olarak istemesi üzerine sektörde “kira altınla ödenir mi?” sorusunu gündeme getirdi.Kamuoyunda gündem olan bu konu, kiracıları korkuttu.

Hazine ve Maliye Bakanlığı’ndan, kira bedelinin altın cinsinden ödenmesine yönelik açıklama geldi.Bakanlık kira bedelinin altın cinsinden ödenmeyeceğine dair açıklamasında şu ifadelere yer aldı “sosyal medyada yer alan yer alan söz konusu bu haberlerde belirtilmiş olan kira bedelinin altın cinsinden ödenmesi anılan mevzuata aykırılık oluşturmaktadır. Bu kapsamda, yurttaşlarımızın mağduriyet yaşamaması için, yukarıda zikredilen mevzuat hükümlerine aykırı işlem tesis edilmemesi önem arz etmektedir” denildi.

Güven!

Ameliyata giren, doktoruna güvenir.Sonuçta ameliyat, sonrasında biraz acı çekeceğini düşünsende doktoruna güvenir.“Ya tekrar çıkamazsam” diye düşünmez.

En lüks restorantlara gider keyifle yemeğini yer.Yemeğin kalitesinden hiç şüphe etmez.“Ne eti yedim” diye ahçı veya garsona sormaz, güvenir çünkü.

Bu hafta çok önemli! Ne yapmalı? Altın almalı mı?

Para piyasalarını bu hafta sakin bir seyir bekliyor.Cuma günü Euro bölgesi enflasyon verisi var.

Bu hafta borsa ve euro yatırımcısının dikkat etmesi gerekiyor.Çünkü borsaya giriş, euro dan parite üzerinden altın almak için fırsat kollaması gerekiyor.Ons altın tarafında kar satışları, EUR/USD paritesinde gerileme bekliyorum.Yani, bu hafta Euro ile altın veya gümüş almak için güzel bir hafta olabilir.

FED sinyal verdi piyasalar coştu…

Küresel piyasalar Fed Başkanı Jerome Powell’ın Cuma günkü 2024 Jackson Hole Ekonomi Politikaları Sempozyumu’ndaki konuşmasına odaklanmıştı.Powell, faiz indirimi sinyali verdi ve dolar karşısındaki enstrümanlar coştu.Powell konuşmasında “Önümüzdeki veriler faiz indiriminin hızını ve miktarını belirleyecek, enflasyon hedefimize çok yaklaşmış durumda, yüzde 2 hedefimize ulaşacağımıza yönelik inancımız tam” dedi.

Powell’ın açıklamalarından sonra Euro, son 1 yılın zirvesini test etti.EUR/USD paritesi, 1,12 seviyesini gördü.Ons altın 2 bin 518 dolar, Bitcoin 63 bin 874 dolar seviyelerine yükselirken, dolar endeksi (dxy) 100,50 seviyesine geriledi.

Devalüasyon Nedir?

Devalüasyon, hükümet tarafından ülkenin para değerinin diğer ülke para birimleri karşısında düşürülmesi. Bu süreçte ihracatı teşvik etmek, dış ticaret dengesini iyileştirmek, turizm gelirini artırmak, rekabet gücünü yükseltmek veya ekonomik sorunları çözme hedeflenir.

Süreç neyi gösteriyor?Ülkemiz diğer ülkelere kıyasla oldukça pahalı.Özellikle gıda.Gıda ihracatçısı bir ülke olmamıza rağmen gıda fiyatlarındaki fiyat yüksekliği dikkat çekmeye devam ediliyor.Temel ihtiyaç olduğundan en büyük sorunlardan biri olduğu için bu örneği verdim.

Bu hafta merkez bankalarına odaklanacağız!

Bu hafta merkez bankalarına odaklanacağımız bir hafta olacak.Ondan sebep piyasalarda bu hafta volatilite yüksek olabilir.Kısa vadeli işlemlerden uzak durmak gerek.

Yurt içinde Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) faiz kararı, yurt dışında Fed tutanakları ve Jackson Hole toplantısı takip edilecek.

Vatandaş takısını geri istiyor!

Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yayınladı genelgeye göre geçen yıl 0,25-0,50 gram altın basımına üretim yasağı gelmişti.Vatandaşın elinde bulunan 0,25-0,50 gram altınları satması serbest, üretimi yasak.Kuyumcu varandaştan satın aldığı 0,25-0,50 gram altınları eritmek zorunda kalıyor.Sebebi daha anlaşılamayan bu YASAK vatandaşların tepkisine neden oluyor.Vatandaş, 0,25-0,50 gram altınları düğün, nişan, sünnet gibi davetlerde takı olarak kullanıyordu.Örf, âdet ve geleneklerimizde altın takısı bir kültürdür.Bugünkü ekonomik koşullarda çoğu vatandaş 1 gram altın alamıyor.2.700 liraya 1 gram altın alamayan alt gelir grup vatandaşlar, yasağın kalkmasını bekliyor.0,25-0,50 gramı kim alıyor?1 gramı alamayan.20-40 dolarlık bir takıdan bahsediyoruz.Çözümü nede buldular?20-40 dolar takmak da.Bu yasak ülke ekonomisine ne gibi bir katkı sundu?Katkısı olmadı.Söz konusu YASAK olunca vatandaş “Yarın bunlar 1 gramı da yasaklar” demez mi?Der.Ne oldu?Güven gitti.Peki üretim yasağını onaylayanlar kendine göre iyi bir şey mi yaptıklarını düşünüyorlar?Asla.1 gramı alamayıp 0,25-0,50 gram altın alan, tasarruf ya da takı için talep eden fakirin günahı ne?

Yanlış karardı.Bu yanlıştan dönmek gerek.Vatandaşın talebine kulak vermek, kararlarına saygı duymak gerek.Neler planlandığını, bu işin nereden çıktığını çok iyi biliyoruz.Ancak biz Türk toplumuyuz.Her plan bize uymaz, uymadı da.

Faiz indirimleri yolda!

Küresel piyasaların merakla beklediği ABD enflasyon verisi açıklandı.ABD’de Tüketici Fiyatları (TÜFE) Temmuz’da bir önceki aya kıyasla yüzde 0,2 arttı.Piyasa beklentisi TÜFE’nin bu dönemde yüzde 0,2 artması yönündeydi.TÜFE, Temmuz’da yıllık bazda ise 2,9 arttı.Piyasanın beklentisi yüzde 3,0 seviyesindeydi.Yani, aylık bazda piyasa beklentisi doğrultusunda, yıllık bazda piyasanın beklentisi altında açıklandı.Artık Fed’in Eylül itibariyle faiz indirimine gitmesine kesin gözüyle bakılıyor.

Peki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), bu yıl faizlerde bir değişikliğe gider mi?Daha önce de sık sık belirttiğim gibi TCMB, Kasım’da 250 bp Aralık’ta 250 bp faiz indirimine gitmesini bekliyorum.

Çarşamba günü önemli!

Küresel piyasaların gözü bu hafta ABD enflasyon verisinde olacak. Her ayın ikinci haftası piyasaları yakından ilgilendiren veri, tüm enstrümanlar üzerinde etkili olacak. Yıllık Haziran’da 3,1 olarak açıklanmıştı. Yıllık bazda yüzde 3 artış, aylık bazda yüzde 0,1 azalmıştı.

Temmuz enflasyonunun ise düşük gelmesi bekleniyor.Ancak beklentinin üzerinde gelirse küresel piyasalarda ciddi bir dalgalanma olabilir.Ondan sebep Çarşamba günü saat 15:30’da açıklanacak veri çok önemli.Geçen hafta resesyon riski piyasalarda sert satışlara neden olmuştu.Dar bant aralığına sıkışan enstrümanlar Çarşamba günü kendine yeni bir yön belirleyecek.Diğer yandan Fed’in faiz indirim beklentisi piyasalar tarafından yeniden gözden geçirilecek.Yıl sonuna kadar iki faiz indirimi olup olmayacağı netlik kazanacak.Yatırımcıların Çarşamba gününe dikkat etmesi gerekiyor.

Fiyatlar ikiye ayrılır!

Piyasayı günlük takip edenler genelde enstrümanların TL değerini görür ve onu yorumlar.TL geliri olanların çoğu, yatırımlarını TL olarak gözlemler.Profesyonel yatırımcılar ve piyasa uzmanları değerleri iki türden değerlendirir.İç piyasa, dış piyasa.Uluslararası piyasa, yurt içi piyasa.Mesela;Dolar düştü mü, yükseldi mi?Hangi dolar?Dolar/TL mi, dolar endeksi (dxy) mi?Dolar/TL 33,50-33,80 lira aralığındaDolar endeksi (dxy) 102-103 aralığındaEkonomi kanallarında ya da yorumlarda dolar değer kaybetti deyince sadece dolar/TL aklınıza gelmesin.Dolar endeksi (dxy) yani uluslararası piyadalardaki değeri de konuşuluyor olabilir.Altın yükseldi.Hangi altın?Ons altın mı?Gram altın mı?Ons altın 2 bin 420-2 bin 425 dolar aralığındaGram altın 2 bin 640-2 bin 650 lira aralığındaAltın denildiğinde sadece gram altın akıllara gelmesin.Euro değer kaybetti.Hangi Euro?Avro/TL mi, EUR/USD paritesi mi?Genel avro/TL akıllara gelir ancak uluslararası piyasalarda EUR/USD paritesi baz alınır.Acemi yatırımcının bunlara dikkat etmesi gerek.Çünkü dolar, altın, euro düştü ya da yükseldi diye okuduğunda yanlış pozisyon alabilir.Bu işin doğrusu uluslararası piyasalardaki değerleri takip etmek.Bir ürünü TL ile satın alınsa bile uluslararası piyasalardaki değerini takip etmeli.Uluslararası piyasalardaki değer gerçek değerdir.Gerçek kazancı görmüş olursunuz.TL üzerinden kazanç hesaplaması bana göre yanlıştır.Altın dışarda düşük bizde yüksek.Neden?Türkiye’de gram altın çift ayaklı bir enstrümandır.Bir ayağı dolar da diğer ayağı ons da.Avro ise hem TL hem de EUR/USD paritesi üzerinden değeri takip edilir.Satın aldığınız ürünün iki ayrı değeri olduğunu, gerçek değerinin uluslararası piyasalardaki değeri olduğunu bilmeniz gerekiyor.Alışkanlıkları değiştirmek çok ama çok kolay.Örneğin;Dolar’ı takip edeceksiniz.Yapmanız gereken şey dolar endeksi (dxy) takip etmek.Euro’yu takip edeceksiniz.Yapmanız gereken şey EUR/USD paritesini takip etmek.Altın’ı takip edeceksiniz.Yapmanız gereken tek şey ons altını takip etmek.Gümüşü takip edecesiniz.Yapmanız gerek şey ons gümüşü takip etmek.Borsa da hisseniz var.Yapmanız gereken tek şey dolar bazlı getiriyi hesaplamak (bir hissenin TL bazındaki değeri 300 ise 300xdolar kuru) veya endeksi dolar/TL kuruna bölerek sonuç dolar değeri.Bence böyle ilerlerseniz gerçek kazançlarınızı görebilirizsiniz.

Ya tedavi olmak ya da her şeyi kaybetmek

Piyasalar haftaya “Kara Pazartesi” olarak adlandırılan bir haftaya başladı.Borsa, Emtia ve Bitcoin âdeta çöktü!ABD ve Asya borsaları yüzde 10’un üzerinde değer kaybederken, altın ve gümüş yüzde 5, Bitcoin ise yüzde 20 değer kaybetti.ABD borsalarında 2 triyon dolar, Bitcoin’de 270 milyar dolar BUHAR OLDU.Geçen hafta Cuma günü açıklanan ABD Tarım Dışı İstihdam Verisi sonrası başlayan sert düşüşler, Pazartesi günü Asya piyasalarının açılmasıyla çöküşe dönüştü.

Japonya borsa endeksi = %-13Güney Kore borsa endeksi = %-8,77Tayvan borsa endeksi =%-5,14Çin borsa endeksi = %-1,22Hindistan borsa endeksi = %-2,77değer kaybetmişti.

Gergin ve belirsiz bir haftaya hazır olun!

İçerde ve dışarda önemli bir ekonomik veri akışı yok.

Yurt içi piyasalarda sadece TÜİK enflasyon verisi var.Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), bugün saat 10:00’da Temmuz ayı enflasyon rakamını açıklayacak.TÜİK verilerine göre enflasyonun yüzde 62’ye çekilmesi bekleniyor.Ekonomi yönetiminin “Enflaston da keskin düşüş” dediği dönem rakamsal olarak başlamış olacak.Sırada raflara, çarşı pazara ve hane halkına yansıması var.Onu da yakından takip etmeyi sürdüreceğiz.Ancak içerde hem iç hem de dış siyaset gerginleşiyor, Türkiye alınan farklı kararlar gölgesinden farklı bir sürece giriyor.Bu gergin ortamda enflasyon, toplumun çok da gündeminde olmayabilir!Yani, enflasyonun gerilemesi için ağır bedeller ödedik ancak sevinci beklenen kadar yaşanmayabilir.