ABD-İran hattında tansiyon yükseldi: "Protestolara devam edin, yardım yolda"

İran'da 17. gününde devam eden protestolarda hayatını kaybedenlerin sayısının 2 bin 550'ye çıktığını bildirdi.

ABD merkezli İran İnsan Hakları Aktivistleri Haber Ajansı (HRANA), internet sitesinde yayımlanan rapora göre, 12'si on sekiz yaşından küçük 2 bin 403 gösterici ve emniyet güçlerine bağlı 147 kişi olmak üzere ülkede gösteriler nedeniyle ölenlerin sayısı 2 bin 550'ye yükseldi.

Devam eden olaylarda 1134 kişinin yaralandığı ve 18 bin 434 kişinin de gözaltına alındığı belirtildi.

TRUMP'TAN PROTESTOLARA DEVAM EDİN ÇAĞRISI

Protestolarla ilgili ABD Başkanı Donald Trump'tan da çarpıcı bir açıklama geldi.

İranlılara "resmi kurumları ele geçirme" çağrısında bulunan ABD Başkanı, "Protesto gösterilerine devam edin, yardım yolda” dedi.

Peki seçenekleri değerlendiriyoruz diyen Trump İran'a karşı hangi adımları atabilir?

İngiliz Telegraph gazetesinin haberine göre Trump'ın önünde 4 seçenek var. 

SEMBOLİK SALDIRILAR

İlk seçenek seombolik saldırılar. Bu tarz bir saldırıyla Trump'ın daha önce defalarca dile getirdiği protestocuların öldürülmesi halinde İran'ı vuracağına yönelik vaadini yerine getirmiş olacağı belirtiliyor.

Sembolik saldırıların hedefinde Devrim Muhafızları Ordusu'nun üsleri, füze tesisleri ya da Tahran'daki resmi binalar olabilir.

Ancak bu tarz sembolik saldırıların ABD'nin niyetinin ciddi olmadığı mesajı verebileceği ve ters tepebileceği belirtiliyor.

GENİŞ KAPSAMLI BOMBARDIMAN

ABD'nin önündeki bir diğer seçenek olarak İran'a süreklilik arz eden geniş kapsamlı bir bombardıman var.

Bu tarz bir saldırının daha uzun soluklu olması gerektiği ve yalnızca karargahları değil, devrim muhafızları ve ona bağlı Besiç güçlerinin kullandığı çok sayıda üssü hedef alması gerektiğine dikkat çekiliyor.

Ancak böylesi bir saldırının rejimi gerçekten zayıflatabileceği belirtiliyor. 

Bu tarz uzun soluklu bir harekatta kullanılabilecek ABD'nin uçak gemileriyse bölgede değil.

En yakın uçak gemisi USS Abraham, Basra Körfezi’nden binlerce kilometre uzakta, Güney Çin Denizi’nde.

ABD'nin bölgedeki üslerde konuşlu savaş uçaklarını kullanabileceği ancak bu üslerin bulunduğu ev sahibi ülkelerin misillleme korkusuyla üslerin İran'a yönelik sortiler için kullanılmasına izin vermeyebileceği belirtiliyor.

Uzmanlar böylesi bir bombardımanın dahi İran sokaklarındaki rejim şiddetini durdurmasının zor olduğunu söylüyor. 

HAMANEY'E YÖNELİK KAÇIRMA YA DA SUİKAST

ABD'de bazı çevreler protestolara yönelik baskının azaltılması ve yeni bir nükleer anlaşma sürecinin başlatılması için müdahale ya da müdahale tehdidinin rejimi geri adım atmaya zorlayabileceğini değerlendiriyor.

Rejim içindeki bir çok ismin yaptırımlar kaldırılmadan İran'ın derinleşen ekonomik ve siyasi krizinin çözülemeyeceğinin farkında olduğu belirtiliyor.

Ancak uzmanlara göre, İran’ın dini lideri Ali Hamaney’in sert ve meydan okuyan açıklamaları bu mesajın kendisine ulaştığını göstermiyor.

Bu nedenle sürecin önündeki “asıl engel” olarak görülmesi halinde Hamaney'e yönelik bir kaçırma ya da suikastin gündeme gelebileceği belirtiliyor.

Uzmanlar Hamaney'e yönelik suikast ya da kaçırmanın büyük riskler teşkil edebileceği konusunda uyarıyor.

Zira böylesi bir adımın Ortadoğu genelinde Şiileri kapsayan bir savaşı tetikleme riski olduğu bunun da bölgedeki ABD askerleri için tehdit oluşturabileceğine dikkat çekiliyor.

SİBER SALDIRILAR

ABD'nin İran'a yönelik atabileceği bir diğer adımsa siber saldırılar.

Bu seçeneğin ABD'nin İran'da bir bataklığa saplanmaktan kaçınmak için uygun bir adım olabileceği yorumları yapılıyor.

Siber saldırılar kullanarak rejimin iletişim karartmasını kırmak; aktivistlerin dış dünyaya ulaşmasını ve kendi eylemlerini daha iyi koordine etmesini sağlamak; aynı zamanda protestoları bastırmaya çalışan yetkilileri susturmak gibi seçenekler bu kapsamda değerlendiriliyor.

Şu anda devlet medyasının, rejim yanlısı gösterileri yayınlayarak, sokaklardaki kanlı görüntüleri servis ederek protestocuları sindirmeye çalıştığına dikkat çekiliyor.

ABD rejimin propagandasını kırabilmek ve ülke içinden haber akışını sağlayabilmek için İran’a Starlink terminalleri sokabilir ya da devlet televizyonunu siber saldırıyla karartabilir.

ABD Başkanı Donald Trump'a da İran'daki internet kesintisiyle ilgili soru yöneltildi. Trump Starlink'in devreye alınması konusunu Elon Musk'la konuşacağını söyledi.

HALKIN ÖFKESİ REJİMDEN ABD'YE KAYABİLİR

Washington yönetiminin İran'a karşı atacağı adımlarla belki de önündeki en büyük riskse, ABD müdahalesinin İran toplumunda yaratacağı tepki. 

Uzmanlar ABD'nin olası bir saldırısının İranlıların ortak düşmana karşı kenetlenmesine yol açabileceği ve halkın öfkesini İran rejiminden, Washington yönetimine kaydırabileceği konusunda uyarıyor. 

İRAN, ÖLÜMLERDEN ABD VE İSRAİL'İ SORUMLU TUTTU

İran yönetiminden, ABD Başkanı Donald Trump’ın ülkede devam protesto gösterilerine verdiği açık desteğe tepki geldi. İran'ın BM Daimi Temsilcisi Emir Said İravani, BM Güvenlik Konseyi’ne gönderdiği mektupta ABD Başkanı Donald Trump’ın açıklamalarını şikayet etti. İravani, "Açıklamalar, siyasi istikrarsızlığı açıkça teşvik etmekte, şiddeti kışkırtmakta ve davet etmekte; İran İslam Cumhuriyeti’nin egemenliğini, toprak bütünlüğünü ve ulusal güvenliğini tehdit etmektedir. Açıklama, BM Şartı’nda yer alan uluslararası hukukun temel ilkelerinin ihlalidir" değerlendirmesinde bulundu.

ABD’nin İran’a yönelik rejim değişikliği politikasının hukuka aykırı tek taraflı yaptırımları, bilinçli toplumsal ve ekonomik istikrarsızlaştırmayı, güvensizliğin sistematik biçimde yayılmasını ve gençlerin İran İslam Cumhuriyeti hükümetine karşı kışkırtılmasını içerdiğini vurgulayan İravani, "ABD ve İsrail rejimleri, gençler başta olmak üzere meydana gelen masum sivil can kayıpları konusunda doğrudan ve yadsınamaz bir hukuki sorumluluk taşımaktadır" dedi.

"KÖRFEZ ÜLKELERİ SALDIRMAMASI İÇİN TRUMP'I İKNA ETMEYE ÇALIŞIYOR"

Wall Street Journal (WSJ) gazetesinin ismini paylaşmak istemeyen kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Körfez ülkeleri Trump yönetimini İran'a yönelik olası bir saldırıdan vazgeçirmeye çalışıyor.

Suudi Arabistan, Washington'u İran'a müdahale etmemesi için ikna etme çabalarına öncülük ediyor.

Körfez ülkelerinden yetkililere göre, Suudi Arabistan, Umman ve Katar, İran'a yönelik olası bir saldırının, petrol piyasalarını sarsacağı ve nihayetinde ABD ekonomisine de zarar vereceği konusunda Trump yönetimini uyarıyor.