"İkinci dalga kesinlikle olacak"

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Alpay Azap, korona virüsü sürecinde son gelişmeleri yorumlayarak, "Yaz aylarında küçük patlamalar bekliyoruz" dedi. Azap kış aylarında ise bizi nelerin beklediğini anlattı.

Google Haberlere Abone ol

Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Alpay Azap, korona virüs konusunda en çok merak edilen sorulara yanıt verdi. Korona virüsün sıfırlanmadığını ve bitmeyeceğini belirten Azap, yaz aylarında küçük patlamalar beklediklerinin altını çizerek, "Alınmış olan önlemlerin de katkısıyla ama en çok da bireysel önlemlerin devam ettirilmesi sayesinde oldukça azalmasını bekliyoruz" dedi.

Yaz aylarında neler yaşanacak?

Korona virüsü dönem dönem değerlendiren Azap şunları aktardı:

Yaz aylarında insanlar çok kalabalık ve kapalı ortamlarda bir arada bulunmadıkları için, sosyal mesafe ya da fizik mesafeyi korumak daha kolay olduğu için, ultraviyolenin de daha dik gelmesiyle yaz aylarında bir azalma kesin olarak bekliyoruz. Ancak tamamen ortadan kalkması söz konusu olmayacak.

Yaz ayları boyunca küçük patlamalarla karşımıza çıkabilir; yani enfekte kişilerden bulaşmış 30-40’lı sayılara kadar ulaşan, tek bir kişiden kaynaklanan küçük odaklarla karşılaşacağız. Bunun şimdiden bazı örneklerini görmeye başladık. Mesela ‘virüsten kurtuldum’ yemeğinde çok sayıda etkilenenler oldu. Ama bunun topluma bir yayılımının söz konusu olmadığı ve bu kişilerin tedavi ve izolasyona alınarak topluma yayılmanın engellendiği bir süreci yaşayacağız gibi görülüyor.

"2. dalga kesin olacak"

Kış aylarına gelindiğinde ise mutlaka bir ikinci dalga olacağını belirten Azap, Nisan ayında olduğu kadar yüksek bir dalga beklemediklerini belirterek şunları söyledi:

Nisan ayında yaşadığımız kadar yüksek olmasını çok beklemeyiz. Çünkü toplumda bir hazırlıklılık oluştu; insanlar daha bilinçli, kurumlar nasıl davranacağını biliyor. İkincisi, çok fazla olmasa da kitle bağışıklığı oluştu. Artık toplumun tamamı virüse duyarlı değil. Geçirmiş olan kişilerin sağladığı bir bağışıklık söz konusu olacak. O yüzden ikinci dalganın nisanda yaşadığımız kadar hızlı ve yüksek bir dalga olmama olasılığı daha yüksek.

Virüs mutasyon geçirecek mi?

Ancak burada bilinmezlikler var. Güçlü şekilde bir virüs örneği yapısal değişikliğe uğrayabilir. Geçirdiği yapısal değişiklik örneğin onun bulaşma yeteneğinde bir değişikliğe sebep olabilir yani daha hızlı ve kolay bulaşabilir ya da başka bir yolla da bulaşabilir. O zaman 2. dalga birinciden yüksek olabilir. Ama bunun tersi de söz konusu olabilir. Yani virüsün geçirmiş olduğu değişiklik onun bulaşma özelliğini bizim açımızdan olumlu yönde etkileyebilir, daha zor bulaşabilir hale gelebilir. Hatta insanlarda, solunum yollarında reseptörlerimize hiç tutunamaz hale bile gelebilir. O zaman da tıpkı sars virüsü gibi ortadan kalkabilir.

Bu iki olasılık da var gündemde ama bunların olmasını çok beklemiyoruz. Onu da nereden biliyoruz? 5 milyonu aşan bir vaka sayısı oldu dünyada. Pek çok ülke virüsün genetik yapısını ayrıntılı bir şekilde takip ediyor. Evet değişikliğe uğruyor şu an; 8 ana kola ayrılmış durumda virüs, onun alt kolları var. Ama çok büyük bir değişiklik olmadı. Önümüzdeki aylar içerisinde de çok büyük bir değişiklik olmasını beklemiyoruz.

Okullar açılınca ne olacak?

"Prof. Dr. Azap'ın 2. dalga tarihi olarak verdiği Eylül ayından okullar açılacak. Bu durumda eğitim öğretim nasıl devam edecek?" sorusunun yanıtı ise şu şekilde;

Mesela Nisan ayında o dalganın yüksekliğini belirleyen en önemli faktör bizim aldığımız önlemler oldu; okulların kapanması, toplu etkinliklerin yasaklanması gibi. Dolayısıyla son baharda bu önlemlerin bir kısmına yeniden dönmemiz gerekebilir. Eylül’de belki açılır okullar ama açıldıktan sonrra görürüz durumu. Yani çok dinamik bir süreç bu ,yeni gelişmeler ışığında sürekli kararlarınızı gözden geçirip en doğru kararı vermeniz gereken bir süreç. Eylül’de okullar açılır Ekim-Kasım’da havalar soğumaya başladığında nasıl bir ikinci dalga göreceğiz ona bakarak bazı önlemler tekrar hayata geçirilebilir.

Sokağa çıkma yasağından sonra yaşanan yoğunluk...

Sokağa çıkma yasağından sonra dışarıdaki hareketliliği önlemek bireylerin görevi. Belki bu sokağa çıkma yasaklarını da gözden geçirmek gerekebilir, yeni veriler ışığında. Belki önümüzdeki dönemde aralıklı sokğa çıkma yasakları uygulanmayıp herkesin her zaman az hareket etmesini sağlayacak önlemleri almak gerekenilir. Dolayısıyla bu yasak olmadan da hep belli bir azlık düzeyinde hareketliliğin devamlılığını sağlamak mümkün olabilir belki.

Bizim hep söylediğimiz söylerken de çekindiğimiz bir konu var sanki topu sürekli vatandaşa atıyormuşuz gibi oluyor ama gerçekten bireysel davranışlarımız belirleyecak aslında bu salgının toplumda ne kadar yayılacağını. Fizik mesafeyi koruma konusunda, el hijyeni konusunda, maske konusunda dikkat edersek aslında hareketli olmamızın da bir sakıncası yok.

Pazardan aldığımız ürünlerden korona virüs bulaşır mı?

Pazarlarda satılan açık peynir, zeytin gibi yiyecekleri satanlar maske ve eldiven taktığı sürece hiçbir sorun olmaz.

20 yaş altı kısıtlaması

"20 yaş altı da heralde seyahatlere katılacaktır" diyen Azap sözlerini şöyle sürdürdü:

Bazı bilim insanları birinci dalga bitmedi diyorlar, haklılar. Onun biteceğiniz söylediğimiz hastalığın artık az sayıda ve sürekli görünür hale geleceği döneme muhtemelen Haziran başında gireceğiz. O döneme girdiğimizde bu kısıtlamaları daha da hızlı gevşetebileceğiz. Ama unutmamamız gereken şey, hızlı gevşetilmesi tekrar dönülmek zorunda kalmak bireysel önlemlere bağlı.

Mesela 20 yaş altının kısıtlanmasının nedeni, hafif geçirdiklerini öğrendikleri için “nasıl olsa bizde çok bir şey yapmıyor” diye çok fazla tedbirsiz davranır oldu. Halbu ki onlar hastalanmasalar bile toplumda virüsü bulaştırıyorlar bu yüzden kısıtlama geldi. Dolayısıyla onların daha dikkatli olmaları gerekiyor.