Enerji koridorunda yeni kriz! “Gişe Sistemi” tartışma yarattı: Finansal bir nükleer bomba

Hürmüz Boğazı üzerinden İran’ın “geçiş ücreti” ve dolar dışı ödeme sistemi kurduğu iddiaları küresel ekonomi tartışmalarını alevlendirdi. Petrodolar düzeninin zayıfladığı yorumları yapılırken, İran’ın boğazdaki kontrolü ve enerji ticaretindeki rolü yeni bir finansal güç mücadelesi olarak değerlendiriliyor. Independent Genel Yayın Yönetmen Nevzat Çiçek Bloomberg'in haberini paylaşarak çarpıcı değerlendirmelerde bulundu.

Enerji koridorunda yeni kriz! “Gişe Sistemi” tartışma yarattı: Finansal bir nükleer bomba

Bloomberg'in haberine göre İran Devrim Muhafızları Ordusu (IRGC), Hürmüz Boğazı'ndan geçmek isteyen ticari gemiler için ABD doları yerine kripto para veya Çin Yuanı üzerinden işleyen resmi bir ödeme ve izin sistemini devreye soktu.İran’ın bölgedeki askeri gücü olan Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı'ndaki geçişleri ticari bir kazanç kapısına dönüştürmeye başladı.

Independent Genel Yayın Yönetmen Nevzat Çiçek Bloomberg'in haberini paylaşarak çarpıcı değerlendirmelerde bulundu. 

"Trump’ın anlaşması boğazın açılması ve petrodolar’ın devam etmesi İran boğazı tamamen kapatmadı. Bloomberg'in haberine göre İran boğazda bir gişe sistemi kurdu. Her gemi geçmek için İran'a varil başına 1 dolar ödüyor. Küçük bir rakam gibi görünebilir ama değil. Tek bir petrol tankeri 2 milyon varil taşıyor.

Geçiş ücreti 2 milyon dolar. Günde 10 gemi geçse 20 milyon dolar. Potansiyel aylık gelir 600 milyon doların üzerinde. Ama asıl mesele para değil. Asıl mesele o paranın hangi para birimiyle ödendiği. Dolarla değil. Yuan ile yada Riyak ve Avro ile 50 yıllık petrodolar sisteminin tam ortasında dolar dışı bir geçiş sistemi kuruldu. Sistem nasıl çalışıyor? İran her ülkeye 1'den 5'e kadar dostluk sıralaması veriyor.

Gemi operatörleri belge sunuyor, İran değerlendirme yapıyor ve onay çıkarsa geçiş kodu veriliyor. Devrim Muhafızları donanması eskort sağlıyor. Şu an sadece dost ülkelere geçiş izni var. ABD ve İsrail ile bağlantılı gemiler geçemiyor. Peki bu neden önemli? Körfez ülkeleri petrolünü satmak istiyor. Ama boğaz İran'ın kontrolünde. Geçmek için İran'ın kurallarına uymak zorundalar. Ve İran dolar kabul etmiyor. İran bunu kalıcı hale getirmek istiyor. İran parlamentosunun güvenlik komisyonu bu geçiş sistemi planını onayladı ve yasalaştırıyorlar. İran'ın ateşkes şartlarından biri Hürmüz üzerinde egemenlik tanınması. Savaş bitse bile İran bu sistemi bırakmak istemiyor. Çünkü bu sistem İran'a iki şey veriyor.

Birincisi: Gelir. Potansiyel aylık 600-800 milyon dolar. Yaptırımlar altındaki bir ülke için devasa.

İkincisi: Kontrol. Boğazı kontrol eden kimin geçeceğine ve hangi parayla ödeneceğine karar verir. İran şu an ikisine de karar veriyor. Dünyanın en kritik enerji geçiş noktasında şu an dolar dışı bir sistem işliyor. İran’ın bu tercihi, petrodolar sisteminin hegemonyasını zayıflatma çabası olarak yorumlanıyor. Ve bu gişede kullanılan para birimi her geçen gün petrodolar sistemini biraz daha aşındırıyor.

"BU TAM ANLAMIYLA FİNANSAL BİR NÜKLEER BOMBA"

İran, AB'ye Hürmüz Boğazı üzerinden transit geçiş imkanı sundu. Küçük bir diplomatik hamle gibi görünüyor. Ama öyle değil. Bu tam anlamıyla finansal bir nükleer bomba.

Hürmüz Boğazı, dünyadaki tüm petrolün %20'sini taşıyor. Avrupa'nın enerji faturası sadece 30 günde 16,2 MİLYAR dolar arttı Avrupa'da doğal gaz fiyatları %100 arttı. Petrol fiyatları %60 arttı.Dizelin varil fiyatı 200 dolar. Dolar rezervleri 25 yılda %70'ten %56,9'a düştü. Eğer Avrupa bu anlaşmayı kabul ederse, dolar değil, euro cinsinden ödeme yapacak.

Dolar dışı büyük bir petrol anlaşması, bunun yapılabileceğini dünyaya göstermek için yeterli. İran, Amerika’yı en hassas yerinden vuruyor. Petrodolar, şimdiye kadar yaratılmış en güçlü finansal sistemdir. 1974'te doğdu. Dünyadaki her ülkeyi sadece petrol satın almak için dolar tutmaya zorladı. ABD'nin finansal egemenliğinin temeli budur.

Eğer bu sistem çökerse, BRICS hızlanır, Körfez ülkeleri yeniden düşünür, dolar talebi çöker ve Amerika artık 34 trilyon dolarlık borcunu kolay şartlarla finanse edemez. Avrupa Merkez Bankası yönetim kurulu üyesi Panetta, 2 Nisan'da şunları söyledi: "İran savaşı sona erse bile, hasar zaten verilmiş durumda."

Size nükleer silahlar ve bölgesel güvenlik üzerine kurulu bir savaşı gösteriyorlar. Size gerçek savaşın dünyanın rezerv para birimini kimin basacağı konusunda olduğunu göstermiyorlar. Hürmüz sadece savaşın anahtarı değil, sistemin de anahtarı durumunda.