Ev kiralayacaklar dikkat! Maaş bordrosu yetmedi, sosyal medyaya bakıyorlar! İşte o eleme listesi
Kiralık konut talebinin arttığı bölgelerde ev sahipleri, kiracı seçiminde daha ayrıntılı incelemelere yöneliyor. Gelir belgesi ve kredi notunun yanı sıra kefil, eski ev sahibi referansı ve sosyal medya hesapları da değerlendirme sürecine dâhil edilebiliyor.
Türkiye genelinde, özellikle büyükşehirlerde gayrimenkul piyasasında dikkat çekici bir hareketlilik yaşanıyor.
Konut satışlarında dönemsel dalgalanmalar görülürken, kentsel dönüşüm projeleri kapsamında evlerini geçici olarak boşaltan ailelerin de piyasaya yönelmesi kiralık konut talebini artırıyor. Arzın talebi karşılamakta zorlandığı bölgelerde ise ev sahiplerinin kiracı seçiminde daha temkinli davrandığı görülüyor.
Eskiden yalnızca kimlik, depozito ve ilk kira bedeliyle tamamlanan kiralama süreci, günümüzde çok daha ayrıntılı bir değerlendirmeye dönüşmüş durumda. Kiracı adaylarından gelir belgesi, kredi notu, kefil ve çalışma durumuna ilişkin bilgiler talep edilirken, bazı durumlarda özel hayata ilişkin sınırları zorlayan sorular da gündeme gelebiliyor.
FİNANSAL RÖNTGEN TALEBİ
Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre, sektör temsilcilerinin aktardığına göre, yüksek kira bedelli konutlarda mülk sahiplerinin talepleri bir bankanın kredi onay departmanını aratmıyor.
Kiracının yalnızca ne iş yaptığı değil, aynı iş yerinde ne kadar süredir çalıştığı da sorgulanıyor. Düzenli geliri belgeleyen resmî evraklar olmadan masaya oturmayan ev sahipleri; maaş bordrosu, banka hesap hareketleri ve Findeks kredi notunun yanı sıra, kiracı adayının kredi kartı limitini dahi talep edecek boyuta ulaştı.
Bazı ilanlarda ise bir yıllık peşin kira, kefil ya da fahiş depozito beklentileri artık sıradan bir dayatma hâline geldi.
SOSYAL MEDYASINA BAKIYORLAR
Finansal taramanın ötesine geçen süreçte, en dikkat çekici yeni uygulamalardan biri de "eski ev sahibinden referans" dönemi oldu. İş başvurularını andıran bu sistemde, kiracı adayından daha önce oturduğu evin sahibiyle iletişim kurulmasına izin vermesi bekleniyor.
Mülk sahipleri bu yolla kiracının ödeme alışkanlıklarını, komşuluk ilişkilerini ve evi özenli kullanıp kullanmadığını teyit etmeye çalışıyor. Bununla birlikte emlak danışmanları, bazı ev sahiplerinin sözleşme öncesi adayların sosyal medya hesaplarını mercek altına aldığını belirtiyor. Adayın evcil hayvan besleyip beslemediği, evden çalışma düzeni, kalabalık organizasyonlar yapıp yapmadığı ve genel yaşam tarzına dair ipuçları doğrudan birer eleme kriteri olarak kullanılabiliyor.
GÜVEN PROBLEMİ ZİRVEYE ÇIKTI
Piyasadaki bu keskin değişimi değerlendiren gayrimenkul uzmanı Murat Gözüpek, süreci şu sözlerle özetliyor:
"Eskiden mal sahipleri için sadece düzenli bir gelir beyanı yeterliyken, son yıllarda artan kira uyuşmazlıkları ve uzayan tahliye davaları güven problemini zirveye taşıdı. Artık mülk sahipleri, evlerini bir yatırım aracı olarak güvence altına almak istiyor ve sıfır riskle hareket etmeye çalışıyor. Kentsel dönüşümle birlikte artan talep de ev sahiplerinin elini güçlendirdi. Arzın bu kadar kısıtlı olduğu bir ortamda, ne yazık ki kuralları tamamen mal sahibi koyar hâle geldi."
BAZI EV SAHİPLERİNİN TALEPLERİ
- Maaş bordrosu ve SGK hizmet dökümü
- Banka hesap hareketleri
- Kredi notu (Findeks) ve kredi kartı limit bilgisi)
- Devlet memuru kefil ve kefilin gelir belgeleri
- Önceki ev sahibinden yazılı veya sözlü referans
- Birkaç aylık veya bir yıllık peşin kira dayatması
- Yüksek depozito bedelleri
- Evcil hayvan bulunmadığına ilişkin bağlayıcı taahhütnameler
