Hürmüz gerilimi enerjiyi vurdu! Hükümetlerden peş peş tedbir paketleri

İsrail ve İran arasında süren savaş 32’nci gününe girerken, Amerika Birleşik Devletleri’nin bölgedeki askeri varlığını artırması ve Husiler’in çatışmalara dahil olması gerilimi tırmandırdı.

Hürmüz Boğazı’ndaki risklerin artması küresel enerji akışını zayıflatırken, Brent petrol %50’nin üzerinde yükselerek 116,75 dolar seviyesine çıktı. Artan fiyatlar birçok ülkede yeni tasarruf ve enerji güvenliği önlemlerini gündeme getirdi.

TÜRKİYE’DE EŞEL MOBİL SİSTEMİ

Türkiye’de 5 Mart’ta hayata geçen eşel mobil sistemi kapmasında petrol ürünlerinin fiyatı yükseldiğinde artış tutarının yüzde 75’ine kadar ÖTV’si indirilmeye başlandı. 2 Mart’taki petrol fiyatlarının baz alındığı sistemde akaryakıtta yaşanan 10 liralık artışın sadece 2.5 lirası vatandaşa yansıtılmaya başlandı.

HİNDİSTAN

Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimden en fazla etkilenen ülkelerden biri olan Hindistan, artan enerji güvenliği baskısı nedeniyle Rusya’dan indirimli petrol alımını artırdı. Ayrıca akaryakıt üzerindeki vergileri düşürerek iç piyasada fiyat artışını sınırlamaya çalıştı. ABD’nin onayıyla bazı İran çıkışlı ve uluslararası sularda bulunan tankerlerden de sınırlı petrol alımına yöneldi.

ÜRDÜN 

Enerji krizinin etkilerini azaltmak isteyen Ürdün, kamu kurumlarında tasarruf tedbirlerini devreye aldı. Bakanlıklarda klima kullanımı sınırlandırılırken, resmi heyetlerin yurtdışı ziyaretleri ve yabancı heyet ağırlamaları geçici olarak askıya alındı. Devlet araçlarının kullanımı da ciddi şekilde kısıtlandı.

MISIR 

Artan petrol ve doğal gaz fiyatları nedeniyle Mısır, enerji tüketimini düşürmeye yönelik yeni planlar hazırlamaya başladı. Ülkenin yükselen ithalat faturası bütçe üzerindeki baskıyı artırırken, tasarruf önlemlerinin genişletilmesi gündeme geldi.

RUSYA 

İç piyasadaki yakıt arzını korumak isteyen Rusya, benzin ihracatına geçici yasak getirme kararı aldı. Uygulamanın belirlenen süre boyunca devam edeceği ve iç tüketimin önceliklendirileceği açıklandı.

İRAN 
Bölgedeki deniz trafiği ve petrol akışı üzerindeki baskıların arttığı süreçte İran’ın enerji sevkiyatları uluslararası sularda daha fazla tartışma konusu haline geldi. Bazı tanker hareketlerinin küresel piyasalarda dikkatle izlendiği bildirildi.

AMERİKA BİRLEŞİK DEVLETLERİ

ABD, bölgedeki enerji akışının kesintiye uğramaması için diplomatik ve ticari dengeyi koruma yönünde adımlar atarken, bazı petrol ticareti süreçlerinde belirli sevkiyatlara izin verildiği ifade edildi.

İNGİLTERE’DE FATURALARA DESTEK

İngiliz hükümeti artan enerji maliyetleri yüzünden hanelere doğrudan enerji faturası desteği başlattı. Enerji şirketlerine yüzde 25 “kriz kaynaklı ekstra kâr vergisi” (windfall tax) getirildi.

AVRUPA BİRLİĞİ

Artan petrol ve enerji fiyatları karşısında Avrupa Birliği, üye ülkelerle birlikte ortak bir kriz yönetim planı devreye aldı. İlk aşamada enerji tüketimini düşürmeye yönelik kısıtlamalar uygulanırken, özellikle elektrik ve doğal gaz fiyatlarına üst sınır getirilmesi gündeme alındı. Kamu binalarında ısıtma ve soğutma sistemlerine sınırlamalar getirilirken, gece saatlerinde vitrin ve reklam ışıklarının kapatılması zorunlu hale getirildi. Sanayi sektöründe olası gaz kesintilerine karşı acil senaryolar hazırlanırken, ABD’den sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatı da artırıldı.

ALMANYA 

Enerji fiyatlarındaki sert yükselişten en çok etkilenen ülkelerden biri olan Almanya, enerji arz güvenliğini sağlamak için alternatif kaynaklara yönelmeye başladı. Daha önce azaltılan kömür santrallerinin yeniden devreye alınması ve nükleer enerji kapasitesinin geçici olarak artırılması tartışılıyor. Aynı zamanda toplu taşımanın daha cazip hale getirilmesi için bilet fiyatlarında indirim planları yapılırken, genel enerji tasarrufu önlemleri de genişletiliyor.