Maaştan kesilen 1.000 TL'yi geri alabilirsiniz
Vatandaşların yeni işe girdikten sonra maaşlarından habersiz 1.000'lerce TL para çekilebiliyor. İşte bu parayı almak mümkün... Peki nasıl mı?
Çalıştıkları işten 30 gün sonrasında maaş alan vatandaşların maaşlarından düzenli olarak kesilen bir para var.
Bu para maaşa göre sembolik bir miktar kalması nedeniyle pek çok kişi farkına varmıyor ancak bu parayı geri almanın bir yöntemi var.
4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanunu kapsamında, 45 yaşını doldurmamış tüm SGK (4A) ve Emekli Sandığı (4C) çalışanları, işverenleri tarafından zorunlu olarak Bireysel Emeklilik Sistemine (BES) dahil edilmektedir.
Kanun gereği çalışanın aylık prime esas kazancının (brüt maaşının) yüzde 3'ü her ay otomatik olarak kesilerek emeklilik şirketine aktarılır.
Çalışanlar, sisteme dahil edildikleri tarihten itibaren 2 ay içinde cayma hakkını kullanarak kesilen paranın tamamını hiçbir kesinti olmadan iade alabilirler.
Cayma süresini kaçıran veya eski işyerlerinden kalan paralarını unutan vatandaşlar ise e-Devlet üzerindeki Takasbank ekranından birikimlerini sorgulayarak istedikleri zaman sistemden çıkış (iptal) yapıp ana paralarını banka hesaplarına tahsil edebilmektedir.
Siz farkında olmadan her ay maaşınızdan tırtıklanan ve iptal etmezseniz içeride birikecek olan tahmini tutarlar şu şekildedir:
Çalışanın Brüt Maaşı (SGK Matrahı)
Her Ay Maaştan Otomatik Kesilen Para (%3)
1 Yıl Boyunca Sistemde Kalan (Unutulan) Toplam Para
BES İptalinde Size Nakit İade Edilecek Tutar
35.000 TL Brüt (Asgari Ücretli)
1.050 TL
12.600 TL
12.600 TL'nin Tamamı (Cepte)
50.000 TL Brüt
1.500 TL
18.000 TL
18.000 TL'nin Tamamı (Cepte)
75.000 TL Brüt
2.250 TL
27.000 TL
27.000 TL'nin Tamamı (Cepte)
100.000 TL Brüt (Beyaz Yaka)
3.000 TL
36.000 TL
36.000 TL'nin Tamamı (Cepte)
(Önemli Not: Sisteme ilk girdiğiniz 2 ay içerisinde iptal ederseniz sizden tek kuruş bile kesinti yapılamaz.
Eğer paranız 2 aydan daha uzun süre sistemde kalıp fonlarda değerlenmişse (kâr etmişse), sadece elde edilen o kârın üzerinden cüzi bir gelir vergisi (stopaj) kesilerek ana paranızın tamamı IBAN'ınıza gönderilir.)
Çalışanların düştüğü en büyük tuzak "Ben eski işyerimde BES'i iptal etmiştim, şu an benden kesilmiyordur" düşüncesidir.
Otomatik BES sistemi işverene bağlıdır. A firmasından ayrılıp B firmasına girdiğiniz an, B firmasının insan kaynakları kanun gereği sizi yeniden BES'e kaydetmek zorundadır. *
Birçok kişinin şu an 3 farklı sigorta şirketinde (Allianz, Anadolu Hayat, Garanti Emeklilik gibi) hiç haberi olmadığı 3 farklı BES hesabı ve içinde unutulmuş binlerce lirası yatmaktadır.
İçeride ne kadar paranız kaldığını öğrenmek ve hangi sigorta şirketinden bunu talep edeceğinizi bulmak 1 dakikanızı alır:
Cep telefonunuzdan e-Devlet sistemine şifrenizle giriş yapın.
Arama çubuğuna "Takasbank Bireysel Emeklilik Bilgilendirme İşlemleri" yazın ve tıklayın.
Karşınıza çıkan resmi ekranda, bugüne kadar adınıza açılmış tüm BES sözleşmeleri, hangi sigorta şirketinde olduğu ve içindeki güncel bakiyeler kuruşu kuruşuna listelenecektir.
Paranızın yattığı sigorta şirketini gördükten sonra, o şirketin müşteri hizmetlerini (Örn: Türkiye Hayat Emeklilik Çağrı Merkezi) telefonla arayın.
Sesli yanıt sistemine veya müşteri temsilcisine "Otomatik Katılım BES poliçemi iptal etmek ve içerideki bakiyemi IBAN numarama çekmek istiyorum" demeniz yeterlidir.
%30 Devlet Katkısı Üst Limiti: Devletin yatırdığınız tutarın %30'u kadar ekleme yapmasının yıllık bir üst sınırı vardır. Bir takvim yılı içinde yıllık toplam brüt asgari ücret tutarını aşan ödemeleriniz için o yıl devlet katkısı alamazsınız; aşan kısım bir sonraki yıla devreder.
Devlet Katkısı Hak Ediş Süreleri: Sisteme girer girmez %30'un tamamı sizin olmaz. Kademeli hak ediş vardır: 3. yıl sonunda %15, 6. yıl sonunda %35, 10. yıl sonunda %60, emeklilikte (56 yaş ve 10 yıl) %100.
Giriş Aidatı: Bazı şirketler sisteme girişte veya ilk 5 yıl içinde çıkış yapmanız durumunda "giriş aidatı" kesebilir. Sözleşmenizde bu maddenin olup olmadığını ve tutarını mutlaka kontrol edin.
Otomatik Katılım (OKS) vs. Gönüllü BES: İş yeriniz tarafından dahil edildiğiniz OKS ile kendi başlattığınız Gönüllü BES farklıdır. OKS'de fon seçenekleri daha kısıtlı olabilir ancak işveren katkısı veya ek devlet katkıları (1000 TL başlangıç gibi) bulunabilir.
Fon Dağılım Değişikliği Hakkı: Yılda 12 kez fon dağılımınızı değiştirme hakkınız vardır. Piyasa koşullarına göre (altın, hisse senedi, döviz) fonlarınızı revize etmeyi unutmayın.
BEFAS Platformu: Artık kendi şirketiniz dışındaki diğer emeklilik şirketlerinin fonlarını da alabilirsiniz. BEFAS sayesinde en yüksek getiri sağlayan fonları seçme özgürlüğünüz var.
Risk Profil Formu: Fon seçerken yaşınıza ve risk algınıza uygun seçim yapın. Emekliliğe çok varsa hisse ağırlıklı, yaklaştıysa altın veya faiz/repo ağırlıklı fonlar daha mantıklı olabilir.
Fon İşletim Gider Kesintisi (FİGK): Her fonun bir yönetim gideri vardır. Getirisi düşük ama kesintisi yüksek fonlardan kaçınmak için fon detaylı analizlerini (TEFAS/BEFAS üzerinden) inceleyin.
Ödemeye Ara Verme: Maddi zorluk yaşadığınızda sistemi kapatmak yerine "ödemeye ara verme" hakkınızı kullanın. Bazı şirketler ara verme döneminde ek yönetim gider kesintisi yapabilir.
Katkı Payı Artışı: Enflasyon karşısında birikiminizin erimemesi için düzenli aralıklarla ödeme tutarınızı güncelleyin.