Mehmet Şimşek'ten fon piyasası açıklaması! Katılımevim ve Birevim mağdurları için net mesaj: Onlara yaklaşımımız farklı olacak

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, borsada ve fon piyasasında yaşananları değerlendirdi. NTV canlı yayınında konuşan Bakan Şimşek, sistemik bir risk bulunmadığını söyledi. Bakan Şimşek, alınan tedbirlerle riskin genele yayılma ihtimalinin ortadan kalktığını, sorunlu alanları karantinaya aldıklarını söyledi. Şimşek, "Bundan sonra böyle bir oynaklığın olma ihtimali çok düşük" dedi.

"SINIRLI FONDA YAŞANDI"

Canlı yayında konuşan Bakan Şimşek, piyasalardaki dalgalanmaların belirli fonlarla sınırlı olduğunu ifade etti. Şimşek, "Piyasalarda yaşananlar sınırlı sayıda fonda gerçekleşti, genele yayılmış risk yok. Sınırlı sayıda fonda piyasa bozucu eylemler var. Süreç borsayı baskı altına almayacak" değerlendirmesinde bulundu.

Fon piyasasında toplam 2 bin 38 fon bulunduğunu aktaran Şimşek, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yapılan incelemeler sonucunda 131 fon için işlem başlatıldığını söyledi.

"2038 FON VAR, 131'İNDE OLDU"

 Bakan Şimşek şu ifadeleri kullandı: 

Piyasalarda dün itibarıyla yaşananlar esas itibarıyla sınırlı sayıda fonlardaki kredi ve likidite problemi. Serbest fon dediğimiz alan tüm dünyada nispeten serbest bir alan.

Nitelikli yatırımcıların yatırım yaptığı bir alan. Dışarıda bunlara hedge fon diyebiliriz. Oradaki regülasyon daha gevşek. 2019 yılından itibaren TEFAS'ta işlem görmeye başlayınca bu alan büyüyor. Sınırlı sayıdaki fondan bahsediyoruz. 2038 fon var. Biz 131 fondan bahsediyoruz.

"GEREKENİ YAPTIK, TASFİYE YAPILACAK"

Alınan tedbirler gelinen şu aşamada yeterli. Gerekeni yaptık. O alanı karantina altına aldık. Tasfiye işlemi yapılacak.

Sınırlı sayıda fonda yaşanan fonlarda bir sorun yaşanmaması için gerekli füzenleme yapılmıştır. Dünyadakilere göre bile daha katı kurallar getirildi.En önemli konu şeffaflık. Nitelikli yatırımcı demek, belli bir birikimin üzerindeki yatırımcı demek. Biz o rakamı geçen sene 10 milyon TL'ye çıkardık.

Bir daha böyle bir oynaklığın hareketliliğin olma ihtimali son derece düşük

"FONLARDAKİ YATIRIMCILARIN HAKLARI KORUNACAK"

Alınan tedbirler şuan için yeterli. Banka finans sistemine yönelik dünyada atılan adımlar var. IMF, Dünya Bankası, G20 toplantılarında bankacılık dışındaki finans sistemine yönelik bir çalışma yapılacak. Orada nitelikli yatırımcılar bulunmuyor.  Gerekli adımları atacağız. Fonlardaki yatırımcıların hakları korunacak, belli bir zaman içinde iadeler yapılacak.

“TASFİYE SÜRECİ SAĞLIKLI ŞEKİLDE İŞLEYECEK” 

Fon piyasasının yüzde 90'ı sağlıklı işlemeye devam etmiş. Buradaki sorun sistemik değil derken, fonların tamamına bakarsanız fon birikimi olarak bakarsanız yüzde 10-11 civarında bir rakam. Bu da şu demek değildir, buradaki fonların hiçbir varlığı yok demek değildir. SPK tasfiye sürecini ilkelere göre yapacak. Tasfiye süreci borsayı baskı altına alacak çerçevede olmayacak. Nitelikli yatırımcı olasalar dahi, aslında bu atılan adımlar onların haklarını korumaya yöneliktir. Burada bir yoğunlaşma oluşmuş, bunun bulaşıcı olmaması için piyasanın tamamına dün çok güçlü tedbirler devreye alındı, süreç sağlıklı şekilde işleyecek.

EMLAK KATILIM SÜRECİ BAŞLATTI

Dün Emlak Konut, Katılımevim ve Birevim için bir süreç başlattı. Bu süreç de oradaki yatırımcıları korumaya yönelik.

Emlak Katılım'ın bir açıklaması var. Katılımevim ve Birevim, oradaki yatırımcıların hakları için ne gerekiyorsa yapılacak. Onlara bizim muamelemiz farklı olacak. Onlar profesyonel yatırımcılar gibi değil.

 Bu sorunların bir daha yaşanmaması için düzenleme süreci büyük oranla tamamlanmış, çok katı kurallar konulmuş durumda. En önemli konu şeffaflık. Nitelikli yatırımcı demek belli bir rakamın üzerindeki yatırımcılar demek. Burada 10 milyon TL sınırı var. Buna yeni bir düzenleme yapılabilir. Böyle bir oynaklığın riskin yeniden yaşanması düşük ama yakından takip edeceğiz. Biz vatandaşımızın yüksek risk, yüksek getiri yapanlara saygılıyız.

"FİNANSAL OKURYAZARLIĞA YATIRIM YAPMAYA DEVAM EDECEĞİZ"

Bakan Şimşek, yatırımcıların bilinçli karar vermesinin önemine de dikkat çekti. Vatandaşların yatırım tercihlerine saygı duyduklarını belirten Şimşek, yüksek riskli yatırımlar konusunda uyarıların sürdüğünü söyledi.

Finansal okuryazarlığın artırılması için çalışmaların devam edeceğini ifade eden Şimşek, "Finansal okuryazarlık, temel okuryazarlık kadar değerlidir. Teknolojik ve sağlık okuryazarlığı kadar önemli bir alan" değerlendirmesinde bulundu.

"YANLIŞ YAPANLAR SONUÇLARINA KATLANACAK"

Piyasa bozucu eylemlere girenlere ilişkin hukuk sisteminin işleyeceğini söyleyen Şimşek şunları söyledi:

 “SPK lisans iptalinden suç duyurularına kadar, tasfiye kararına kadar gerekli adımları attı. Bundan sonraki süreç piyasa bozucu eylemlerde bulunup yatırımcıların birikimlerini tehlikeye atanlarla ilgili yargının süreci. Kurumlarımız üzerlerine düşenleri yapıyorlar. Hiçbir ayrım gözetmeksizin yanlış yapanlar sonuçlarına katlanacak.”

 "SAVAŞIN ENFLASYONA ETKİSİ 7 PUAN"

 Savaş nedeniyle ekonomide oluşan duruma ilişkin yorum yapan Şimşek "Savaş olmasaydı enflasyon en az 7 puan aşağıda olurdu. Yılı yüzde 21-22 gibi kapatırdık. Şu an yüzde 28-29 gibi kapatacağız gibi görünüyor, piyasa öyle düşünüyor. OVP olasaydı, gereken tedbirleri almasaydık enflasyon yüzde 31,5'te kalmazdı. Olay enerji ve emtia fiyatları değil. Diğer emtialarda dolar bazında dramatik artışlar var. Biz yönetilebilir olacağını düşünüyoruz. Bizim brüt dış finansman ihtiyacımız milli gelire oranla uzun vadeli ortalamalar yüzde 20'dir, şu anda yüzde 16 ve altına inmiş durumda. Şu anda endişe kaynağı değil ama arzu ederdik ki savaş araya girmesin, enflasyonda makul seviyeleri görelim. Bütçede eşel mobilin etkisi var. 400 milyar liralık gelirden vazgeçtik. Bu geliri elde etmemiş olmak demek, bizim faiz dışı fazlayı da aşağı çekiyor, borçlanmayı ortaya koyuyor. Yarım trilyona yönelik bir rakam. Bu şokların etkisini sınırlamak için bütçe imkanı el verdiği için adım attık." dedi.

EŞEL MOBİL UYGULAMASININ MALİYETİ AÇIKLANDI

Akaryakıt fiyatlarındaki artışlara karşı uygulanan Eşel Mobil sistemiyle ilgili de konuşan Şimşek, uygulamanın bütçeye etkisine ilişkin bilgi verdi.

Şimşek, yapılan hesaplamalara göre yaklaşık 400 milyar liralık bir gelirden vazgeçildiğini belirtti.

Bakan, özellikle mazotta yıl sonuna kadar kısmi sübvansiyon uygulamasının devam edeceğini belirterek, tarım ve rekabet gücü açısından bu alanın önemine dikkat çekti.

ENFLASYON BEKLENTİSİ VE CARİ AÇIK MESAJI

Şimşek, mevcut ekonomik program sayesinde enflasyon baskılarının kontrol altında tutulduğunu belirtti. Küresel şokların etkisiyle fiyat artışlarının yaşandığını ancak alınan önlemler sayesinde daha yüksek seviyelerin önüne geçildiğini söyledi.

Cari açık konusunda da değerlendirme yapan Şimşek, enerji fiyatlarındaki artışların beklentileri etkilediğini ifade etti. Türkiye'nin cari açığının yönetilebilir seviyelerde olduğunu belirten Bakan, dış borç ve finansman göstergelerinde iyileşme olduğunu dile getirdi.