ABD ve İran'ın müzakere masası dünya basınında! "Diplomatik çıkmaz!"

Ortadoğu’da haftalardır tırmanan ABD/İsrail-İran gerilimi, 40 gündür süren savaşla birlikte yeni bir eşiğe taşındı. Karşılıklı tehditler, Hürmüz Boğazı’ndaki kritik gelişmeler ve bölge genelinde artan tansiyon, küresel dengeleri doğrudan etkilemeye devam ediyor. Savaşın gölgesinde ilerleyen diplomasi trafiği ise beklenen sonucu veremedi.

Tarafların gerilimi düşürmek amacıyla Pakistan’da yürüttüğü temaslar da somut bir ilerleme sağlayamadı. Görüşmelerden sonuç çıkmaması, yalnızca diplomatik sürecin tıkanmasına değil, aynı zamanda sahadaki risklerin daha da artmasına neden oldu. Özellikle nükleer program, yaptırımlar ve güvenlik garantileri konularında tarafların geri adım atmaması, müzakereleri çıkmaza sürükledi.

Dünya basını da yaşanan süreci farklı başlıklardan ele aldı. ABD basını gelişmeleri “diplomatik çıkmaz” ve “kaçırılmış fırsat” olarak değerlendirirken, Avrupa medyası “güven krizine” ve “jeopolitik kilitlenmeye” dikkat çekti. Arap medyası bölgesel güvenlik risklerini öne çıkarırken, İran basını ise sürecin sorumluluğunu Washington’a yükledi.

İşte dünya basınında öne çıkan değerlendirmeler:

*DÜNYA BASINI NE DİYOR?*

*THE NEW YORK TIMES*: ABD-İran görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasını diplomatik çıkmaz olarak manşetine taşıdı. Gazete, taraflar arasında özellikle nükleer denetim ve yaptırımların kaldırılması konusunda ciddi görüş ayrılıkları olduğunu vurguladı. Washington yönetiminin İran’a karşı daha sert bir çerçeve önerdiği, Tahran’ın ise mevcut nükleer kapasitesinden geri adım atmak istemediği belirtildi. Analizde, görüşmelerin çökmesinin Orta Doğu’daki gerilimi artırabileceği ifade edildi. Ayrıca Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketliliğin küresel enerji piyasaları açısından risk oluşturduğuna dikkat çekildi.

*THE WASHINGTON POST*: Müzakerelerin çökmesini "kaçırılmış diplomatik fırsat" olarak değerlendirdi. Gazete, ABD iç siyasetindeki baskıların ve İran’daki sertlik yanlılarının süreci zorlaştırdığını yazdı. Haberde, görüşmelerin uzamasına rağmen tarafların temel konularda esneklik göstermediği aktarıldı. Ayrıca ABD donanmasının Hürmüz’deki faaliyetlerinin caydırıcılık amacı taşıdığı belirtildi. Bölgedeki askeri yoğunluğun yanlış hesaplamalara yol açabileceği uyarısı yapıldı.

*THE GUARDIAN*: İngiliz basını görüşmeleri "kırılgan diplomasinin çöküşü" olarak gördü. Gazete, taraflar arasında güven krizinin derinleştiğini ve bunun gelecekteki müzakereleri zorlaştıracağını yazdı. İran’ın taleplerinin daha çok ekonomik rahatlama üzerine yoğunlaştığı, ABD’nin ise güvenlik öncelikli yaklaştığı ifade edildi. Ayrıca Avrupa’nın arabuluculuk rolünün zayıfladığına dikkat çekildi. Bölgedeki askeri hareketliliğin tırmanma riski taşıdığı belirtildi.

*LE MONDE*: Fransız basını, müzakerelerin başarısızlığını "jeopolitik kilitlenme" olarak değerlendirdi. Gazete, İran ile Batı arasında uzun süredir devam eden güvensizlik ortamının çözümsüzlüğü derinleştirdiğini yazdı. Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin Avrupa enerji güvenliği açısından kritik olduğu vurgulandı. Analizde, diplomatik kanalların tamamen kapanmadığı ancak sürecin ciddi darbe aldığı ifade edildi. Fransa’nın ve AB’nin sürece yeniden dahil olma çabalarının sürebileceği belirtildi.

*AL JAZEERA*: Arap medyası, görüşmelerin çökmesini "karşılıklı taviz eksikliği" olarak aktardı. Haberde, İran’ın egemenlik vurgusu yaptığı, ABD’nin ise güvenlik garantileri istediği belirtildi. Bölgedeki gelişmelerin özellikle Körfez ülkeleri tarafından yakından takip edildiği ifade edildi. Hürmüz Boğazı’ndaki askeri hareketlilik ve enerji güvenliği öne çıkarıldı. Ayrıca İsrail-Lübnan hattındaki gerilimin de bölgesel tabloyu ağırlaştırdığına dikkat çekildi.

*AL ARABIYA*: Görüşmelerin sona ermesini bölgesel güç dengeleri açısından değerlendirdi. İran’ın geri adım atmamasının "direnç politikası" olarak sunulduğu, ABD’nin ise baskıyı artırabileceği belirtildi. Haberde, Körfez’de güvenlik endişelerinin arttığı ve petrol piyasalarının gelişmelere duyarlı olduğu ifade edildi. Hürmüz’deki operasyonların ticaret güvenliği açısından kritik olduğu vurgulandı. Diplomatik sürecin tamamen bitmediği ancak ciddi şekilde sekteye uğradığı aktarıldı.

*IRNA (İRAN DEVLET HABER AJANSI)*: İran medyası, görüşmelerin başarısızlığını ABD’nin "gerçekçi olmayan taleplerine" bağladı. Haberde, İran’ın ulusal çıkarlarından taviz vermediği ve nükleer programın barışçıl olduğu vurgulandı. ABD’nin yaptırım politikasının eleştirildiği metinde, müzakerelerin bu şartlarda ilerleyemeyeceği ifade edildi. İranlı yetkililerin diyaloga açık olduğu ancak "eşit şartlar" istediği belirtildi. Ayrıca bölgedeki askeri hareketliliğin gerilimi artırdığına dikkat çekildi.