Korona virüs aşısı olanlar maske takmaya devam edecek mi?

Tüm dünyayı etkisi altına alan korona virüs vaka sayısı tırmanışa geçti. Bilim insanları da aşı çalışmalarına hız verdi. Peki korona virüs aşısı olanlar maske takmaya devam edecek mi?, Aşı, maskeyi bitirecek mi? İşte ayrıntılar...

Google Haberlere Abone ol

Tüm dünyada 1,5 milyonu aşkın kişininin hayatını kaybetmesine yol açan yeni tip corona virüse karşı aşılama çalışmaları nihayet başladı.

Ancak, bilim insanları aşı olmanın günlük hayatımızın yaklaşık bir yıldır parçası olan maskeleri ortadan kaldırmayacağını açıkladı. Pfizer/BioNTech, Moderna ve Sinovac’ın sunduğu yeni Covid-19 aşıları, ciddi hastalıkları önlemede oldukça başarılı görünse de Covid-19'un toplumdaki asemptomatik yayılmayı ne kadar durdurabilecegi net olarak bilinmiyor. Bunun nedeni ise aşı denemelerinin yalnızca semptom gösteren Covid-19 hastalarını baz almasından ve virüsün giriş kaynağı olan burundaki etkisinin net olmamasından kaynaklanıyor. Bununla birlikte BioNTech’in kurucu ortağı olan Türk bilim insanı Uğur Şahin aşının asemptomatik vakaları durdurup durdurmayacağının kesin olarak belirlenmesinin bir yılı bulabileceğini ifade etmişti.

 İnsanlar aşı olduktan sonra da virüs bulaştırabilir mi?

ABD’de yer alan Stanford Üniversitesi'nden bulaşıcı hastalıklar uzmanı doktor Michal Tal, "Pek çok insan aşı olduktan sonra artık maske takmak zorunda kalmayacaklarını düşünüyor. Ancak bu doğru değil. Aşılanan insanlar hala bulaşıcı olabilirler ve maske takmak onlar için kritik” ifadelerini kullandı.

Burun virüsün ana giriş kapısını oluşturuyor

Covid-19’da dahil dahil çoğu solunum yolu enfeksiyonunda, burun virüsün ana giriş kapısını oluşturuyor.  Burada hızla çoğalan virüsler bağışıklık sistemini sarsarak burnu, ağzı, akciğerleri ve mideyi kaplayan nemli dokuya (mukoza)  özgü bir tür antikor üretiyor.  Aynı kişi virüse ikinci kez maruz kaldığında ise, virüsü hatırlayan antikorlar virüsü vücudun başka bir yerinde tutunma şansısını etkisiz hale getirebiliyor.

"Hapşırma ve nefes yoluyla başlarını enfekte edebilir"

Corona virüs aşıları ise tam tersine kasların derinliklerine enjekte ediliyor ve hızla kana karışıyor. Bu antikorlardan bazıları burundaki  mukozaya ulaşıyor, ancak antikor havuzunun ne kadarının veya ne kadar çabuk harekete geçirilebileceği net olarak bilinmiyor. Doktor Tal, bu durumda, virüslerin burunda konumlanabileceğini ve hapşırma ve nefes yoluyla başlarını enfekte edebileceğini belirtti.

Washington Üniversitesi'nden Doktor Marion Pepper ise, "Bu bir yarış: Virüsün daha hızlı çoğalmasına veya bağışıklık sisteminin onu daha hızlı kontrol edip edemeyeceğine bağlı. Bu gerçekten önemli bir soru” dedi.

Mukozal destek

Bununla birlikte uzmanlar, uzmanlar yeni nesil corona virüs aşılarının,burunda ve solunum yolunun geri kalanında bağışıklık sağlayabileceğini, insanların kas içi enjeksiyonu takiben burun ve boğazda koruyucu antikorlar üreten mukozal bir destek alabileceğini söyledi.

"Tüm enfeksiyonları önlemek en zorudur"

Diğer taraftan, corona virüs aşılarının şiddetli hastalıklara karşı güçlü kalkanlar olduğu kanıtlandı, fakat burundaki etkinliklerinin bir garantisi yok. Şiddetli semptomların görüldüğü yer olan akciğerler, dolaşımdaki antikorlar için burundan veya boğazdan çok daha erişilebilirdir ve bu da onların korunmasını kolaylaştırır. Arizona Üniversitesi'nden bir immünolog olan Doktor, Deepta Bhattacharya, "Şiddetli hastalığı önlemek, hafif hastalığı önlemekten daha kolaydır. Tüm enfeksiyonları önlemek en zorudur. Aşı semptomatik hastalığı önlemede yüzde 95 etkiliyse, elbette tüm enfeksiyonları önlemede bundan daha az etkili olacaktır. Yine de aşıların burun ve boğazdaki virüsü başkalarına yaymasını engelleyecek kadar bastıracağı konusunda iyimserim” dedi.

"Gönüllülerin aşılamadan sonra virüsle enfekte olup olmadığını ortaya çıkaracak"

Öte yandan, Pfizer/BioNTech, Moderna, AstraZeneca ve diğer kuruluşlar tarafından yapılan klinik testler, aşılanan kaç kişinin asemptomatik Covid-19 olduğuna dair veri üretmedi. Ancak Pfizer/BioNTech deneme katılımcılarının bir alt kümesini N adlı viral bir antikora karşı test edeceğini duyurdu. Pfizer sözcüsü Jerica Pitts, katılımlardaki  N antikorlarınun varlığı  gönüllülerin aşılamadan sonra virüsle enfekte olup olmadığını ortaya çıkaracak” dedi.

"Bir yılı bulabilir"

BioNTech’in CEO’su Profesör Doktor Uğur Şahin, geçen ay The Guardian gazetesine verdiği röportajda aşının asemptomatik vakaları durdurup durdurmayacağının kesin olarak belirlenmesinin bir yılı bulabileceğini ifade etmişti.